تیۆری پەرەسەندن لە فکری ئیسلامیدا

18/06/2020

:: كامەران مەلا ئەحمەد

كامەران مەلا ئەحمەد

پێشەکی
     دەرکەوتنی هەر فکرێک بریتییە لە بەرجەسەکردنی کێشەیەک لە کێشەکانی سەردەمی خۆی، ئەم تێڕوانینە بۆ دەرکەوتنی کەسایەتییەکانیش ڕاستە، هەر فەیلەسوف و زانا و عاریفێک، بەرجەستەکاری کێشە فکری و زانستی و ڕۆحییەکانی سەردەمی خۆیەتی. ئەو بابەتانە دەوروژێنێت کە جێگەی زۆرترین مشتومڕی نێوان ناوەندە جیاوازەکانە، یەکێک لەو کێشە سەرەکییانەی مرۆڤ بەدرێژایی مێژووی بوونی هەوڵیداوە لێی تێبگات، دروستبوونی گەردوون و دەرکەوتنی مرۆڤە لەسەر زەوی و ڕۆڵبینینیەتی وەک سەرەکیترین ئەکتەری ئەم شانۆگەرییەی پێی دەوترێت ژیان لەناو ئەو بارەی پێیدەوترێت وجود، بۆ دەستخستنی وەڵامێکی دروست یان قەناعەتپێهێن چەندین ڕێگە و شێوازی جیاواز و جۆراوجۆری تاقیکردۆتەوە و هەرچوار بیرکردنەوە سەرەکییەکەی خۆی: ئەفسانەیی، ئایینی، فەلسەفی و زانستی بۆ خستۆتەگەڕ.

      یەکێک لەو تیۆرانەی تا ئەم ساتەوەختەش بەشێوەیەکی جدی قسەی لەبارەوە دەکرێت تیۆری (پەرەسەندنی داروین)ە کە لە سەدەی هەژدە دەرکەوت. تیۆرێک خوێنەرانی بەسروشتی خۆی بۆ هەردووبەرەی قەبوڵکردن و رەتکردنەوە دابەشکرد، بەتایبەتی ناوەندە ئایینیەکان و ئەوانەی نوێنەرایەتی ئایینەکانیان دەکرد بەتوندی لەبەرامبەریدا وەستانەوە و ڕەتیانکردەوە، جیهانی ئیسلامی و نوێنەرانی ئەم ئایینە بەتوندی لەڕویدا وەستانەوە. هەربۆیە ئێمە لەم توێژینەوەیەماندا ئاوڕێک لە ڕیشەکانی ئەم تیۆرە دەدەینەوە، بەڵام لە سەردەم و شوین و قوتابخانەی فکری جیاوا، دەگەڕێنیەوە بۆ هەشت سەدە پێش دەرکەوتنی ئەم تیۆرە، سەدەی دەی زاینی/ چواری کۆچی و فکری ئیسلامی و رۆژهەڵات نەک خۆرئاوا. ئاوڕێک لە فەلسەفە و عیرفانی ئیسلامیی دەدەینەوە تا بزانین لە ڕابوردودا چۆن مامەڵەی لەگەڵداکراوە. مەبەستیش لە فکری ئیسلامیی لەم توێژینەوەدا بریتیە لەو جیهانبینیەی مەعریفەی ئیسلامیی بەرهەمی هێناوە بەدرێژایی مێژوو و ژیاری ئیسلامیی، پێکهێنەرەکانیشی بریتین لە کەلام، فەلسەفە، شەریعەت و عیرفان.

 

بۆ داگرتن کلیکی ئێرە بکە

 

 

# فکری ئیسلامی

Islamic Studies copyright 2017 © . All right reserved Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure