ڕابه‌ری باڵای داهاتووی ئێران مرد

26/01/2019

:: بێ نوسەر نووسینی: Kevjn Lim
وه‌گێڕانی: فه‌رهاد حه‌سه‌ن عبدوڵا
سه‌رچاوه‌: فۆڕن پۆلیسی


"ئاسان نابێت بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران بۆئه‌وه‌ی به‌بێ ئه‌و بمێنێته‌وه‌ "
له‌ جه‌ژنی له‌دایكبوونی مه‌سیح (كه‌ پرسێك نیه‌ له‌  ئێران گرنگی پێبدرێت) ئایه‌توڵا محمود هاشمی شهروردی كه‌ یه‌كێك بوو له‌ دامه‌زرێنه‌رانی كۆماری ئیسلامی ئێران دوای ساڵێك له‌ تووشبوونی به‌ نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ گیانی له‌ده‌ستدا. سه‌ره‌ڕای گۆشه‌گیری و زۆر ده‌رنه‌كه‌وتنی له‌ده‌ره‌وه‌ی ئێران به‌ به‌راود به‌ هاوڕێ و سه‌ركرده‌ ئاینیه‌كانی تری ئه‌و وڵاته‌، به‌ڵام هێشتا شهروردی یه‌كێك بوو له‌ كه‌سایه‌تییه‌ نموونه‌ییه‌ دامه‌زراوییه‌كان داده‌نرێت و به‌ گه‌شتنیشی به‌لوتكه‌ی ده‌سه‌ڵات خاوه‌ن په‌یوه‌ندییه‌كی فراوانبوو له‌گه‌ڵ ته‌واوی باڵ و رێچكه‌ سیاسی و فئوییه‌كانی ئێراندا. گرنگترله‌وه‌ش، شهروردی یه‌كێك بوو له‌ كاندیده‌ دیاره‌كان بۆ شوێنگرتنه‌وه‌ی ڕابه‌ری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران – علی خامنئی. مردنی پێش وه‌ختی شهروردی بووه‌ هۆی دووباره‌ گه‌ڵاڵه‌كردنه‌وه‌ و دروستكردنی جه‌مسه‌رگیریه‌كی گه‌وره‌ له‌ سیاسه‌تی جێگرتنه‌وه‌ی ڕابه‌ری باڵاو و دروستكردنی ناسه‌قامگیری زۆر بۆ ئێران. 
شهروردی له‌ ساڵی 1948 له‌ دایك و باوكێكی ئێرانی له‌ عێراق له‌ دایك بووه‌، كه‌ ئه‌مه‌ش نامۆنیه‌ له‌ناو ده‌سته‌بژێری سیاسی ئێراندا، هاوشێوه‌ی دوو براكه‌ی لاریجانی كه‌ له‌ئێستادا سه‌رۆكایه‌تی ده‌سه‌ڵاتی یاسادانان و ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌رییان به‌ده‌سته‌وه‌یه‌. شهروردی له‌سه‌ر ده‌ستی سه‌ركرده‌ ئاینییه‌ دیاره‌كانی شیعه‌ خوێندویه‌تی، بۆ نموونه‌ له‌لای سه‌ركرده‌ی رۆحی حزبی ده‌عوه‌ی عێراق – ئایه‌توڵا محمد باقر ئه‌لصدر له‌ شاری نه‌جه‌ف ، دواتریش بۆ ماوه‌یه‌ك له‌لای ڕابه‌ری باڵای شۆڕشی ئێران روح الله خومه‌ینی خوێندویه‌تی. له‌ ساڵی 1974، له‌ میانه‌ی هه‌ڵمه‌تی ره‌شبگیری و چه‌وساندنه‌وه‌ی سه‌ركرده‌ ئاینییه‌ شیعه‌كان، شهروردی له‌لایه‌ن رژێمی به‌عسه‌وه‌ به‌ندكراو و ڕووبه‌ڕووی چه‌وساندنه‌وه‌ی زۆربووه‌وه‌. بۆیه‌ دوای ئه‌وه‌ی صدام حسێن به‌شێك له‌ ئێرانی داگیركرد، شهروردی هه‌ستا به‌ سه‌ركردایه‌تیكردنی ئه‌نجومه‌نی باڵای شۆڕشی ئیسلامی له‌ عێراق، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ده‌ركه‌وتنی خومه‌ینی وه‌ك ڕابه‌ری باڵا له‌ 1989، شهروردی بڕیایدا شوێن سه‌ركردایه‌تی سیاسی له‌ ئێران بكه‌وێت و ئه‌نجومه‌نه‌ شۆڕشگێریه‌كه‌ی له‌ عێراق هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه‌.
شهروردی كه‌سایه‌تیه‌كی دیار و به‌رچاوبوو له‌ ناوه‌ندی ئاینی قوم له‌ ئێران، چونكه‌ خاوه‌ن توانایه‌ك بوو كه‌ جێگه‌ی ره‌خنه‌ و تانه‌لێدان نه‌بوو، ئه‌مه‌ش ئاسانكاری زیاتری بۆ كرد بۆ چوونه‌ناو دامه‌زراوه‌ سیاسییه‌كانی ئێرانه‌وه‌. جیاواز له‌ ساڵانی 1999 تا 2009 كه‌ تیایدا وه‌ك سه‌رۆكی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری كاریكردووه‌، شهروردی له‌ ساڵی 1995 تا كاتی مردنی وه‌ك ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی چاودێری ده‌ستور "مجلس صیانه‌ الدستور" كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ دامه‌زراوه‌ به‌هێزه‌كانی ئه‌و وڵاته‌ كارده‌كات بۆ دڵنیابوونه‌وه‌ له‌ گونجاوی و به‌رده‌وامی پرۆسه‌ی یاسادانانی په‌رله‌مانی و ده‌ستنیشانكردنی كاندیده‌كان له‌هه‌مان كاتدا. له‌هه‌مان كاتدا شهروردی ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی شاره‌زایان "مجلس خبرگان"ی ئێران بووه‌، كه‌ ئه‌نجومه‌نێكه‌ پێكهاتووه‌ له‌ پیاوانی ئاینی و ئه‌ركیان هه‌ڵبژاردنی شوێنگره‌وه‌ی ڕابه‌ری باڵای ئێران و ده‌ستنیشانكردنی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی دیاریكردنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئێرانه‌، كه‌ له‌كۆتای جه‌نگی ئێران – عێراق دروستكرا به‌ مه‌به‌ستی یه‌كلایكردنه‌وه‌ی ناكۆكییه‌كانی نێوان په‌رله‌مان و ئه‌نجومه‌نی صیانه‌ی ده‌ستور له‌و وڵاته‌. هه‌روه‌ك دواتر ئه‌م ئه‌نجومه‌نه‌ وه‌ك به‌شێك له‌ ئه‌ركه‌كانی هه‌ستا به‌ پێشكه‌شكردنی ڕاوێژ و ڕاوبۆچوون له‌سه‌ر هێڵه‌ سیاسی و ستراتیجییه‌كانی وڵات به‌ ڕابه‌ری باڵای شۆڕش. دوای مردنی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ – ئه‌كبه‌ر هاشمی ره‌فسنجانی – كه‌ یه‌كێك بوو له‌سه‌رۆكه‌ به‌هێز و خاوه‌ن هه‌ژموونه‌كانی پێشووی ئێران، ئایه‌توڵا خامنئی هه‌ستا به‌دیاریكردنی شهروردی وه‌ك شوێنگره‌وه‌ی ئایه‌توڵا ره‌فسنجانی، چونكه‌ شهروردی كه‌سایه‌تیه‌ك بوو كه‌ خامنئی ده‌یتوانی پشتی پێ ببه‌ستێت، هاوكات كه‌سایه‌تیه‌ك بوو كه‌ ڕابه‌ری باڵا له‌م دواییانه‌دا وه‌ك "كه‌سێكی دڵسۆزی جێ به‌جێكار له‌ گرنگترین دامه‌زراوه‌كانی كۆماری ئیسلامی ئێران" گوزارشتی لێده‌كات.
زۆربه‌ی ئێرانییه‌كان "شهروردی" وه‌ك خاوه‌ن خراپترین ناوبانگی سه‌رۆكی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری له‌ نێوان ساڵانی 1999 تا 2009 له‌بیره‌، كه‌ ئه‌ویش قۆناغێكه‌ له‌ سه‌رۆكایه‌تی محمد خاته‌مییه‌وه‌ بۆ سه‌رۆكایه‌تی محه‌مه‌د ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد درێژده‌بێته‌وه‌ كه‌ به‌ته‌واوی ئۆپۆزسیۆنی ئه‌و حكومه‌تانه‌ بوو. هه‌ر له‌م ماوه‌یه‌دا شهروردی سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵمه‌ته‌كانی دژایه‌تی و ده‌ستگیركردنی په‌رله‌مانتاره‌ ریفرۆرمخوازه‌كان و رۆژنامه‌نووسان و خوێندكاران و رۆشنبیران و چالاكوانانی مافه‌كانی مرۆڤی ده‌كرد، له‌ماوه‌ی كۆتایی سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌یدا، بزووتنه‌وه‌ی چاكسازیخواز به‌ناوی "بزووتنه‌وه‌ی سه‌وز " هه‌ستان به‌ خۆپیشاندانێكی به‌رفراوان بۆ ره‌تكردنه‌وه‌ی ته‌زویركردنی هه‌ڵبژاردنه‌كان كه‌ بووه‌هۆی ده‌سته‌به‌ركردنه‌وه‌ی خوولی دووه‌می سه‌رۆكایه‌تی كۆمار بۆ ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد.
به‌سیفه‌تی سه‌رۆكی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری ئێران، شهروردی به‌شێوه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆ سه‌رپه‌رشتی نزیكه‌ی 2000 پرۆسه‌ی له‌سێداره‌دانی كردووه‌. بۆیه‌ له‌كاتی سه‌ردانكردنی بۆ شاری هانۆڤه‌ری ئه‌ڵمانیا له‌ ینایری 2018 به‌مه‌به‌ستی وه‌رگرتنی چاره‌سه‌ری پزیشكی، ناڕه‌زاییه‌كان دژی شهروردی سه‌ریهه‌ڵدا و ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌ڵمانیا ویستیان چه‌ند كه‌یسێكی دادگایی له‌ دژ بجوڵێنن، به‌ڵام دواتر به‌هۆی (زوو جێهێشتنی ئه‌و وڵاته‌وه‌) ڕزگاریبوو له‌و پلانانه‌. هه‌روه‌ها "سعید مرتچوی" به‌رپرسی داواكاری گشتی له‌ تاران كه‌له‌لایه‌ن شهروردییه‌وه‌ ده‌ستنیشانكرا بۆ ئه‌و پۆسته‌ به‌پرسه‌ له‌ كوشتنی "زهرا‌و كاڤمی"ی كه‌ رۆژنامه‌نووسێكی كه‌نه‌دی به‌ ره‌چه‌ڵه‌ك ئێرانی بوو.
له‌لایه‌كی تره‌وه‌، شهروردی هه‌ستا به‌ ئه‌نجامدانی كۆمه‌ڵێك چاكسازی ئیداری له‌ناویاندا دووباره‌ جیاكردنه‌وه‌ له‌نێوان دادوه‌ره‌كان و داوكاری گشتی" judges and prosecutors" كه‌ پێشتر له‌سه‌رده‌می محمد یه‌زیدی ئه‌و جیاوازییه‌ هه‌ڵوه‌شێنرابووه‌وه‌ و، ره‌جمكردنی وه‌ك سزایه‌كی كوشتن هه‌ڵپه‌ساردبوو، و پرۆژه‌ یاسایه‌كی پێشكه‌شكردبوو كه‌ مافی پارێزگاریی یاسای زیاتری ده‌دا به‌ تاوانباران. ته‌نانه‌ت له‌سه‌روبه‌ندی كۆتایی ته‌مه‌نیدا، رۆژنامه‌ نزیكه‌كانی باڵی ریفۆرمخوازه‌كان هاوشێوه‌ی رۆژنامه‌ی "شهروند" وه‌ك "تێكشكێنه‌ری ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری" و ده‌زگا میدیاییه‌كانی نزیك له‌ حكومه‌ت له‌ناویاندا "ئاژانسی هه‌واڵی كۆماری ئیسلامی" كه‌له‌لایه‌ن حكومه‌تی ئێرانه‌وه‌ خاوه‌ندارێتی ئه‌كرێت وه‌ك "پێشكه‌وتنخواز" ناویانبردووه‌.
شهروردی هاوشێوه‌ی ئایه‌توڵا خومه‌ینی و ئایه‌توڵا خامنئی، عمامه‌ی ڕه‌شی له‌سه‌ر ده‌نا بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ك نه‌وه‌یه‌كی پێغه‌مبه‌ر محه‌مه‌د بناسرێته‌وه‌، بۆیه‌ ته‌نها خاوه‌ن نازناوێكی ئاینی داواكراو نه‌بوو بۆ ئه‌وه‌ی ببێته‌ ڕابه‌ری باڵا، كه‌ پێگه‌یه‌ك كه‌سێك ده‌گه‌یه‌نێته‌ ئاستێكی به‌رز نه‌ك ته‌نها له‌ تاران و ژینگه‌ی سیاسی قوم، به‌ڵكو له‌ "نه‌جه‌ف"یش، به‌ڵكو تایبه‌تمه‌ندی ناوازه‌ی شهروردی وه‌ك ڕابه‌ری باڵای چاوه‌ڕوانكراوو بریتی بوو له‌ په‌سه‌ندیی و سه‌رنجڕاكێشی ئه‌م كه‌سایه‌تییه‌ له‌ناو دامه‌زراوه‌ جیاوازه‌كانی ئێران، كه‌ ئه‌و دوو تایبه‌تمه‌ندیشه‌ پێویستی سه‌ره‌كی بوون بۆ سه‌قامگیری ئاینده‌ی سیاسی ئێران.
شهروردی به‌پێچه‌وانه‌ی ئایه‌توڵا خامنئی و سه‌ركرده‌ پارێزگاره‌كانی تره‌وه‌، خاوه‌ن په‌یوه‌ندییه‌كی باش و گونجاوبوو له‌گه‌ڵ هه‌ر چوار باڵه‌ سیاسییه‌كه‌ی ئێستای ئه‌و وڵاته‌ (ئه‌وانیش): پارێزگاره‌كان، پارێزگاره‌ نوێیه‌كان، پارێزگاره‌ میانڕه‌وه‌كان و ریفرۆمخوازه‌كان. ئه‌م په‌یوه‌ندییانه‌ش ره‌نگدانه‌وه‌ی به‌رچاوی هه‌بوو له‌كاتی ده‌ستنیشانكردنی وه‌ك سه‌رۆكی ده‌سته‌یه‌ك كه‌ له‌ پێنج كه‌س پێكهاتبوو له‌ ساڵی 2011 به‌ناوی ئه‌نجومه‌نی باڵا بۆ چاره‌سه‌ركردنی ناكۆكییه‌كان و رێكخستنی په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌نێوان سێ ده‌سه‌ڵات (حكومه‌ت، په‌رله‌مان و ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری)ه‌كه‌ی سیسته‌می سیاسی ئێران، ئه‌ویش دوای توندبوونی ململانێكانی نێوان ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد و په‌رله‌مان. هه‌رچه‌نده‌ شهروردی له‌ جه‌وهه‌ردا كه‌سێكی پارێزگاری بوو، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ته‌واو كراوه‌بوو به‌جۆرێك بتوانێت ڕێز و تقدیری كه‌سانی تر له‌ نه‌یارانی پارێزگاره‌كان بۆخۆی ڕابكێشێت.
به‌هه‌مان شێوه‌، دڵسۆزی ته‌واوی بۆ ئایه‌توڵا خامنئی و مه‌رجه‌عی رابه‌ری باڵا كه‌ ناسراوه‌ به‌ "ولایه‌تی فقیه" وایكرد جۆرێك له‌ دڵنیایی به‌رامبه‌ر به‌ به‌پرسیارێتیه‌ دامه‌زراوه‌ییه‌كانی هه‌بێت كه‌ نابێته‌ هه‌ڕه‌شه‌ له‌سه‌ر هیچ لایه‌ك به‌هۆی ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ هاوسه‌نگه‌ی له‌گه‌ڵ ناوه‌ندی بڕیاردا هه‌یبوو به‌تایبه‌ت له‌گه‌ڵ سوپای پارسدان. هه‌روه‌ها، به‌پێچه‌وانه‌ی ئایه‌توڵا خامنئی یه‌وه‌، شهروردی پێویستی به‌وه‌نه‌بوو كه‌ خۆی بداته‌ پاڵ هیچ لایه‌ن و كه‌سایه‌تیه‌كی تر، چونكه‌ پێگه‌ی ده‌سه‌ڵات و هه‌ژموونی خۆی دروستكرد.
شهروردی تاكه‌ پیاوی ئاینی شیعه‌بوو له‌ حه‌وزه‌ی دینی كه‌ هه‌رزوو شایسته‌ی شوێنگره‌وه‌ی ڕابه‌ری باڵای تێدابوو، ته‌نانه‌ت ده‌نگۆی ئه‌وه‌ هه‌بوو  كه‌ جێگه‌ی ئیعتباری سه‌ركرده‌ شیعه‌كانی عێراقیش بووه‌. له‌ ساڵی 2012ه‌، ڕاپۆرتێك بڵاوكرایه‌وه‌ ده‌رباره‌ی بنیادنانی تۆڕێكی چاودێری له‌ ناوچه‌كانی دراوسێی ئێران به‌تایبه‌تی له‌ نه‌جه‌ف، كه‌ بارگاویكرابوو به‌ سه‌پاندنی باجی ئاینی و صندوقی تمویلی ئێرانیه‌كان. بۆ ئه‌وه‌ی به‌ تێپه‌ڕبوونی كات شهروردی هه‌وڵیدا بۆ لاوازكردن و ته‌نانه‌ت گۆڕینی ئایه‌توڵا علی سیستانی مه‌رجه‌عی شیعه‌كانی عێراق، و دواتر رێچكه‌ی شیعه‌ی دوازده‌ ئیمامی له‌و وڵاته‌. تاران بۆ دژایه‌تیكردنی مه‌رجه‌عی شیعه‌ی عێراق و رێچكه‌ی دوازده‌ ئیمامی پاساوی عقڵانی خۆی هه‌یه‌، چونكه‌ ئایه‌توڵا عه‌لی سیستانی كه‌ عێراقییه‌كی له‌دایكبووی ئێرانه‌، به‌ بێده‌نگییه‌وه‌ دژایه‌تی سیسته‌می سیاسی ئێران ده‌كات كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای حوكمی ڕابه‌ری باڵا و ولایه‌تی فقیه دامه‌زراوه‌.
ئه‌گه‌ر وه‌ك هاوڵاتیه‌كی به‌ ره‌چه‌ڵه‌ك عێراقی و فارسی سامی ، واتا نه‌ به‌ته‌واوی عێراقی و نه‌ به‌ته‌واوی ئێرانی ته‌ماشای شهروردی بكرێت، به‌ڵام باكگراونده‌كه‌ی هه‌ندێك تایبه‌تمه‌ندی ڕێچكه‌ی شیعه‌ی دوازده‌ ئیمامی هه‌یه‌ كه‌ له‌ده‌ره‌وه‌ی سنوره‌كانی ئێران مماره‌سه‌ ده‌كرێت به‌دیاركراوی له‌ عێراق، كه‌ شیعه‌كانی كه‌مترین گرنگی به‌ رێچكه‌ی ولایه‌تی فقیه ده‌ده‌ن، به‌ڵام دوای ڕووخانی ڕژێمی صدام حسێن له‌ 2003، حكومه‌تی زۆرینه‌ی شیعه‌ی عێراق زیاتر مه‌یلی به‌لای حكومه‌تی ئێرانیدایه‌، هێشتا له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا به‌رده‌وامه‌ له‌سه‌ربه‌خۆی خۆی له‌ تاران له‌هه‌ندێك حاڵه‌تدا.
سه‌قامگیری ناوخۆی ئێران و به‌رده‌وامی رژێمی ئه‌و وڵات له‌ چه‌ند ساڵی ڕابردوو ڕووبه‌ڕووی هه‌ڕه‌شه‌ی و مه‌ترسی خۆپیشاندانه‌كان بووه‌ته‌وه‌، كه‌ پشت ده‌به‌ستێت به‌ كۆده‌نگی چینی سیاسی به‌ توانای ڕابه‌ری باڵا به‌ گه‌ڵاڵه‌كردنی كۆده‌نگی و دروستكردنی هاوسه‌نگی له‌ به‌رژه‌وه‌ندی رێچكه‌ جیاوازه‌كان له‌و وڵاته‌دا. توانای ناوازه‌ی شهروردی بۆ خۆبه‌دوورگرتن له‌و دابه‌شبوونه‌ سیاسییه‌ی له‌نێوان پیاوانی ئاینی و سه‌ركرده‌ سیاسییه‌كانی ئێراندا هه‌یه‌ یه‌كێك بووه‌ له‌و هۆكارانه‌ی وایكردووه‌ كه‌ ناوی شهروردی به‌رده‌وام وه‌ك یه‌كه‌م ناو بۆ شوێنگره‌وه‌ی خامنئی بهێنرێت. شهروردی له‌ڕووی ئاینی و ئیدارییه‌وه‌ كه‌سێكی لێهاتووبوو و هاوكات له‌ناو پیاوانی ئاینی له‌ڕووی سیاسییه‌وه‌ له‌لایه‌ن دامه‌زراوه‌ حوكمڕانه‌كانی ئێرانه‌وه‌ به‌ كه‌سایه‌تیه‌كی باوه‌ڕپێكراو هه‌ژمار ده‌كرا.
گرووپی باڵاده‌ست كه‌ ساڵانێكی زۆره‌ كۆنترۆڵی جومگه‌ هه‌ستیاره‌كانی وه‌ك دامه‌زراوه‌ی سه‌ربازی و دادوه‌ری و میدیا كردووه‌ و ده‌سه‌ڵاتی ئاینی خۆیان به‌كارهێناوه‌ بۆ به‌رته‌سككردنه‌وه‌ی مه‌ودای چالاكییه‌كانی باڵی ریفۆرمخواز و میانڕه‌وه‌كانی ئه‌و وڵاته‌ له‌ناویاندا سه‌رۆكی ئێستای ئێران حه‌سه‌ن رۆحانی.  مردنی شهروردی رێگه‌ی خۆشكرد بۆ كه‌سانی باڵاده‌ست له‌ناو ئه‌و گرووپه‌ به‌تایبه‌ت له‌ناو ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی صیانه‌ی ده‌ستور و ئه‌نجومه‌نی خبرگان و سه‌ركرده‌ دادوه‌ر باڵاكانی ئه‌و وڵاته‌ بۆ كاركردن بۆ شوێنگرتنه‌وه‌ی رابه‌ری باڵا. جگه‌ له‌ ئه‌حمه‌د جه‌نه‌تی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی صیانه‌ی ده‌ستور و ئه‌نجومه‌نی خبرگان كه‌ له‌ئێستادا ته‌مه‌نی 91 ساڵه‌، دوو كاندیدی تر هه‌ن ئه‌وانیش: صادق لاریجانی سه‌رۆكی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دیاریكردنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئێران، هه‌روه‌ها ئیبراهیم ره‌ئیسی سه‌رپه‌رشتیاری ئێستای دامه‌زراوه‌ی " ێستان قدس رچوى" و كاندیدی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ساڵی 2017ه‌ و سه‌رۆكی داهاتووی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی. ئه‌م دوو كاندیده‌ به‌ به‌راود به‌ شهروردی كه‌متر ئارامگر و پشوو درێژن به‌رامبه‌ر سه‌ركرده‌ كێ بڕكێكاره‌كانیان له‌ باڵی ریفۆرمخواز و میانڕه‌وه‌كانی ئێران، بۆیه‌ ئاسان نیه‌ دوای مردنی خامنئی وه‌ك ڕابه‌ری باڵا قبوڵ بكرێن.
نه‌مانه‌ی یه‌كه‌م نه‌وه‌ی پیاوانی ئاینی هه‌ڵگیرسێنه‌ری شۆڕشی ئیسلامی له‌ ئێران و مردنی پێشوه‌ختی شهروردی له‌ 70كانی ته‌مه‌نیدا، بووه‌هۆی له‌ده‌ستدانی یه‌كێك له‌ شیاوترین و جدیدترینی كاندید بۆ شوێنگره‌وه‌ی ڕابه‌ری باڵا. هه‌رچه‌نده‌ له‌وه‌بوو چاكسازی ئه‌وتۆی له‌ سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كه‌یدا نه‌كردایه‌، به‌ڵام هێشا ئایه‌توڵا هاشمی شهروردی ئه‌بووه‌ هۆی هێنانه‌ئارای كه‌مترین ناكۆكی سیاسی و زۆرترین سه‌قامگیری ناوخۆی.
ره‌نگه‌ ناكۆكی و ململانێكانی نێوان ده‌سته‌بژێری ئێرانی پرسێكی ئاسایی بێت و نیشانه‌ی لاوازی سیسته‌می سیاسی ئه‌و وڵاته‌ نه‌بێت، به‌ڵام ئه‌مه‌ ده‌خوازێت كه‌ ڕابه‌ری باڵا به‌شێوه‌یه‌كی گشتی قبوڵكراوبێت له‌لایه‌ن هه‌مووانه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت دادوه‌ری بكات له‌نێوان گرووپ و باڵه‌ جیاوازه‌كاندا. له‌وڵاتێكدا كه‌ واده‌رده‌كه‌وێت رۆژ به‌ڕۆژ به‌ره‌و لاوازی ده‌چێت له‌ داهاتوودا، رژێمی  فه‌رمانڕه‌وا كه‌ ئێستا له‌ چل هه‌مین ساڵی حوكمیدایه‌ ڕه‌نگه‌ زیاتر له‌ هه‌ركاتێكی تر پێویستی به‌ سه‌ركرده‌یه‌كی وه‌ك شهروردی بێت.

زۆرترین خوێندراوە


political studies copyright 2017 © . All right reserved Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure