بزووتنەوەی نوجەبا سێبەری ئێران لە عێراق

20/02/2018

:: ئیدریس سیوەیلی

پێشەكیی

 دوای كۆتایهاتنی شەڕی داعش، لە ناوەندەكانی بڕیاری عێراق لەسەر چارەنوسی هێزەكانی حەشدی شەعبی مشتومڕی زۆر هەیە، بە تایبەت كە بڕیارە لە ئایندەیەكی نزیكدا هەڵبژاردنەكانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ئەنجام بدرێـت، لەو نێوەندەشدا هێزەكانی حەشدی شەعبی كاریگەری خۆیان لەسەر هەڵبژاردنەكان و چوار ساڵی داهاتووی عێراق جێدەهێڵن، بە تایبەت كە هەندێك بە گومانەوە دەڕواننە پەیوەستبوونی بەشێك لە هێزەكانی حەشدی شەعبی بۆ وڵاتێكی وەكو ئێران و باس لەوە دەكەن ئێران لە رێگەی ئەوانەوە دەخوازێت پێگەیەكی بەهێزتر بۆخۆی لە عێراق مسۆگەر بكات، لە ناو ئەو هێزانەشدا بزووتنەوەی نوجەبا بەراورد بە وانی تر زیاتر چاوی لەسەرە و وەكو ژمارەیەكی قورسی ئێران لێی دەڕوانرێت، تەنانەت ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكاش هەڵوێستی توندی بەرامبەر ئەو بزووتنەوەیە نواندوە و وەكو هێزێكی ئێرانی ئەژماری دەكات، لەم توێژینەوەدا باس لە مێژووی دروستبوونی بزووتنەوەی نوجەبا و پێگە و كاریگەرییەكانی دەكرێت.

كاركردن لە چوارچێوەی رەوتی سەدر

 رووخاندنی حكومەتی بەعس لە (2003) دەرفەتی رەخساند كە چەندین هێزی نوێی سیاسیی و سەربازی لە عێراق دەركەون، لە دوای شەڕی نەجەف (2004) گروپێكی شیعەمەزهەب لەژێر ناوی (هاوەڵانی ئەشكەوت) دەركەوتن، ئەو گروپە لە رووی ئایینییەوە پەیوەستبوون بە مەرجەعیەتی موقتەدا سەدر كە رێبەری رەوتی سەدر بوو، بەڵام زۆری نەبرد لەگەڵ موقتەدا ناكۆكیان بۆ دروست بوو كەوتنە ململانێوە، ئەوان دواتر لەژێر ناوی (عەسائیبی ئەهلی حەق) درێژەیان بە خەباتی خۆیان دا[1]، پێشتریش لە ساڵێ (2003) سوپای مەهدی راگەیەنرابوو كە پەیوەستبوو بە مەرجەعیەتی رەوتی سەدر و بەشدارێكی كارای شەڕی نەجەف بوو، كە لەلایەن (ئەكرەم كەعبی) سەركردایەتی دەكرا، دوای جەنگ ناوبراو سەرپەرشتی (ناوەندی شەهید سەدر)ی دەكرد، پاش ماوەیەك موقتەدا سەدر داوای لێكرد ناوەندەكە رادەستبكاتەوە، بەڵام كەعبی داواكەی رەتكردەوە، بەمەش ناكۆكیان كەوتە نێوانەوە، دواتر لیژنەی یەكلاكردنەوەی ناكۆكیەكان لە بەرژەوەندی كەعبی دۆسیەكەی یەكلاكردەوە[2]. ئەكرەم كەعبی لەگەڵ قەیس خەزعەلی پێكەوە (عەسائیبی ئەهلی حەق)یان دامەزراند، وێرای ناكۆكیان لەگەڵ موقتەدا سەدر، بەڵام ئەوان هەر پەیوەستبوون بە مەرجەعیەتی موقتەدا سەدرەوە، لەناو ئەو رێكخراوە نوێیەشدا، قەیس خەزعەلی بووە ئەمینداری گشتیی و ئەكرەم كەعبی بووە جێگریی و بەرپرسی جیهادی رێكخراوەكە[3].

ململانێی ئەو دوانە لەگەڵ موقتەدا سەدر لە هەڵكشاندا بوو، ئەوان بەو هێزە سەربازیەی پێكیانهێنابوو كەوتنە چالاكیی دژی هێزە ئەمریكی و بەریتانیەكان لە عێراق، بۆیە موقتەدا سەدر لێیان هاتەدەنگ و رایگەیاند "ئەوانە ئەهلی باتڵن و سنورەكانیان بەزاندووە"[4]، چالاكیی عەسائیب دژی هێزەكانی ئەمریكا لە عێڕاق وای لە حكومەتی عێراق كرد هەڵوێستی توند بەرامبەر ئەو گرووپە بگرێتەبەر، لەو ماوەدا قەیس خەزعەلی و چەند سەركردەی گرووپەكە دەستگیركران، ئەمە لە كاتێكدا بووكە گرووپەكە رایگەیاندبوو نزیكەی (6) هەزار چالاكیی جۆراوجۆریان دژی هێزە ئەمریكییەكان ئەنجامداوە، بۆ ئازادكردنی سەركردەكانیشیان بزووتنەوەكە شارەزایەكی بەریتانی بە ناوی (پیتەر مۆر) و چوار هاوەڵی رفاند كە دواتر لە بەرامبەر ئازادكردنی قەیس غەزعەلی و ژمارەیەك سەركردەی بزووتنەوەكە ئاڵوگۆڕیان پێكرا[5].

كاتێكیش قەیس خەزعەلی دەستگیر كرابوو، موقتەدا سەدر ویستی دەرفەتەكە بقۆزێتەوە و هەوڵیدا ناوەندە تایبەتەكانی (مجامیع الخاصة) سەر بە خەزعەلی بخاتە ژێر ركێفی خۆی، بەڵام سەركردەكانی ئەو ناوەندانە ئەكرەم كەعبیان وەكو رێبەری خۆیان هەڵبژارد[6]، ئەمەش هێندەی تر ئەستێرەی كەعبی گەشاندەوە.

ئەكرەم كەعبی لەدایكبوی 1977 قوتابی محەمەد سادق سەدر بووە، ماوەیەك لە ناوچەی موسەییەب پێشنوێژ و وتارخوێنی نوێژی هەینی بووە، لە 2004 بەدواوە لە ئێران بەشداری خولی سەربازی و كارگێڕی كردووە، دواتر خۆی بۆ خوێندنی ئایینی لە ئێران یەكلاكردوە، لە 2011 بەدواوە جارێكی تر بەهۆی شەڕی ناوخۆی سوریاوە لە گۆڕەپانی سیاسیی و سەربازی دەركەوتەوە، پێشتریش بەهۆی ئەو رۆڵەی هەیبوو لە جەنگی دژی ئەمریكی و بەریتانیەكان لە عێراق، وەزارەتی گەنجیەی ئەمریكا لە 2008 بە كەسێكی مەترسیداری بۆسەر ئاسایشی عێراق و ئەمریكا دانا و هەر مامەڵەیەكی دارایی لەگەڵ قەدەغەكرا، ئەو تێكەڵەیەكە لە كەسایەتی ئایینی و سەربازی، دوای دامەزراندنی عەسائیبی ئەهلی حەق پەیوەستبوونی خۆی بە مەرجەعی باڵای شۆڕشی ئیسلامیی ئێران راگەیاند، ئەمەش وای كرد ئێران پشتیوانی بەهێزی بكات، بە شێوەیەك كە ئەستێرەی دەركەوتنی گەشایەوە، بە شێوەیەكی خێرا لەسەر گۆڕەپانی سوریا و عێراق بووە یاریكەرێك كە حسابی بۆ بكرێـت[7].

راگەیاندنی بزووتنەوەی نوجەبا

 ئەكرەم كەعبی لەگەڵ قەیس خەزعەلی پێكەوە عەسائیبی ئەهلی حەقیان هەبوو. كەعبی جێگری ئەمینداری گشتی و بەرپرسی جیهاد بوو. كاتێكیش شەڕ لە سوریا هەڵایسا، كەعبی راسپێردرا بە پێكهێنانی یەكەیەكی سەبازی لە سوریا، لە ژێر سایەی عەسائیب، بۆ ئەو مەبەستە لیوای )عەمار كوڕی یاسر( لە دەستپێكی ساڵی 2013 دامەزرێنرا، دواتر كەعبی لە عەسائیب جیابویەوە خۆی بووە كەسی یەكەمی لێواكە و راستەوخۆ سەرپەرشتی كار و چالاكییەكانی دەكرد[8]، ئەمەش دەستپێكی راگەیاندنی بزووتنەوەی نوجەبا بوو، ناوی تەواوی پارتەكە (بەرگری ئیسلامیی بزووتنەوەی حیزبوڵا نوجەبا)یە، بە وتەی دامەزرێنەرانی بزووتنەوەكە ئەو ناوە لە وتەیەكی سەیدە زەینەب وەرگیراوە لە كاتێكدا لە كۆڕی خەلیفە یەزید، ئیمام حوسێن و لایەنگرانی بە (حیزبوڵای نوجەبا) ناوبردووە[9].

بزووتنەوەكە وا خۆی دەناسێنێت كە یەكێكە لە گرووپەكانی بەرگری ئیسلامیی لە عێراق، ئامانجی بەرگریكردنە لە نیشتمان و پیرۆزییە ئایینیەكان لە عێراق و سوریا، لەوپێناوەشدا بزووتنەوەكە تەقەلای داوە و بەرەنگاری هێزە تەكفیرییە تیرۆرستەكان بووەتەوە[10]، هەروەك چەندین ئامانج بۆ بزووتنەوەكە دانراوە وەك خۆیان رایانگەیاندووە، ئەوانیش:

1-بەرزكردنەوەی ئاڵای ئیسلام و بەدیهێنانی ئامانجەكانی.
2-ئامادەسازی بۆ دروستكردنی دەوڵەتی خوایی پڕ دادپەروەری لە سایەی ئیمامی چاوەڕوانكراو ئیمام مەهدی.
3-بڵاوكردنەوەی هۆشیاری ئیسلامیی، رۆشنبیری، بیروباوەڕ لە فراوانترین بازنەدا.
4-پارێزگاری لە یەكێتی خاك و ناسنامەی ئیسلامیی.
5-دژایەتی خۆسەپاندنی جیهانی لەسەر هەموو ئاستەكان.
6-سەرخسنی ستەملێكراوان و پارێزگاری لە مافی مرۆڤ لە دیدێكی ئیسلامییەوە.
7-دژایەتی تیرۆر و تەكفیر و نیشاندانی رووی راستەقینەی ئیسلام.
8-بەدیهێنانی سودی كۆمەڵایەتی گشتیی[11].

لە ماوەیەكی كەمدا بزووتنەوەی نوجەبا، پێگەی خۆی بەهێز كرد، دوای ئەوەی لە (2014) حەشدی شەعبی پێكهات، بزووتنەوەكە لەژێر سایەی ئەو پێكهاتەیە لە عێراق برەوی بە كاری خۆیدا، ئەوەش كە وای كرد بزووتنەوەكە بەراورد بە پێكهاتەكانی تری ناو حەشد بەهێزتر بێت ئەوەبوو كە:

1-ئەكرەم كەعبی دامەزرێنەری حیزبەكە راستەوخۆ سەرپەرشتی چالاكییە چەكدارییەكانی گروپەكەی دەكرد و دەچووە بەرەكانی شەڕ، ئەمەش جۆرێك لە متمانەی زیاتری بۆ دروستكردن.
2-بزووتنەوەكە پەیوەستبونی خۆی بە ئێران و رێنماییەكانی شۆڕشی ئیسلامیی نەشاردۆتەوە و لە خستنەڕووی ئەو پەیوەندییە شەرمی نەكردووە، دیدار و سەردانەكانیان بۆ لای بەرپرسانی ئێران لە دەزگاكانی راگەیاندن باسكردوە[12].

هەرچەندە بزووتنەوەكە وا خۆی دەناسێنێت كە ئامانجی بەرگریكردنە لە نیشتمان و پیرۆزییە ئایینیەكان لە عێراق و سوریا، بەڵام ئەوانەی دەربارەی ئەم بزووتنەوەیە نووسیویانە بە درێژكراوەی پرۆژەی ئێرانی دەزانن، خودی بزووتنەوەكەش كاریگەربوونی خۆی بە رێبەرانی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران نەشاردوەتەوە، تەنانەت لە بەشی سەرەوەی سایتی فەڕمی بزووتنەوەكە وێنەی (عەلی خامنەیی) رابەری شۆڕشی ئیسلامیی ئێران دانراوە، هەروەك ئەكرەم كەعبی لە دیدارێكدا دەڵێت "ئێمە لەسەر هێڵی ویلایەتی فەقیهـ بە رابەرایەتی ئایەتوڵا عەلی خامنەیی دەڕۆین، لە هەرشوێنێكیش میحوەری بەرگری پێویستی بە ئێمە بێت ئامادەباشین"[13]. بەمەش دەتوانین بڵێین ئایدۆلۆژیای حیزبەكە بڕوابوونە بە ویلایەتی فەیقهـ و پەیوەستبوون بە رابەری شۆڕشی ئیسلامیی ئێرانەوە[14].

پەیوەندی لەگەڵ ئێران

 پێشتر ئاماژە بەوە درا كە بزووتنەوەی نوجەبا بونیادی ئایدۆلۆژی لەسەر تێزی (ویلایەتی فەقیهـ و پەیوەستبوون بە رابەری شۆڕشی ئیسلامیی ئێران)ەوە داڕشتووە، ئەم پەیوەستبوونە بە جۆرێكی وا ئاشكرایە كە سەركردەكانی نوجەبا شانازی پێوە دەكەن، تەنانەت لە بەشی سەرەوەی سایتی فەڕمی بزووتنەوەكە وێنەی رابەری شۆرشی ئیسلامیی ئێران و محەمەد سادق سەدر دانراوە، ئەكرەم كەعبی لەبارەی پەیوەندیان بە تێزی ویلایەتی فەقیهەوە لە لێدوانێكدا رایگەیاندوە "بزووتنەوەكەمان لەخەبات بەردەوام دەبێت بەپێی ئەو نەهجەی رابەری شۆڕشی ئیسلامی دایناوە، دوای داعش تێدەكۆشین تا سەردەكەوین بەسەر ئیسرائیلدا"[15]. سەبارەت بە هاوكاری ئێران بۆ بزووتنەوەكە كەعبی دەڵێت "نایشارینەوە كە كۆماری ئیسلامیی ئێران لەسەر هەموو ئاستەكان هاوكاریمان دەكات، لە رووی هونەری و لۆجستیەوە، پێدانی چەك و مەشقی سەربازی و راوێژ لە رێگەی برایانی ناو سوپای قودسەوە، ئێمەش سوپاسی خۆمان سەبارەت بەو هاوكارییانە گەیاندوەتە كۆماری ئیسلامیی ئێران كە لە پێناو رزگاركردنی عێراق و شەری تیرۆر پێشكەشمانی دەكات"[16].
لە (7 ئەیلولی 2016) بزووتنەوەكە بڵاویكردەوە كە قاسم سلێمانی فەرماندەی سوپای قودس سەر بە سوپای پاسداران لە ریفی حەلەب سەردانی هێزەكانی نوجەبای كردوە و لەگەڵ سەركردەكانی ئەو بزووتنەوەیە كۆبوەتەوە و رێنمایی پێویستی پێداون[17]، پێشتریش لە (2014) بزووتنەوەی نوجەبا سرودێكی بڵاوكردەوە كە پیاهەڵدانە بە قاسم سلێمانی فەرماندەی سوپای قودس، لە سرودەكەدا ستایشی رۆڵی ناوبراو كراوە لە دژایەتی ئەمریكا و شەڕكردن لەگەڵ داعش، ئەمەش وەكو سەلماندنێكی ئەوەی كە تا چەند پەیوەستن بەو كەسایەتییە و ئێرانەوە[18].

پەیوەندی بەهێزی نوجەبا بە ئێرانەوە وای كردووە كە ئەو بزووتنەوەیە ببێتە هاوپەیمانی دۆستەكانی ئێران، لەو نێوەندەشدا حیزبوڵای لوبنان كە دۆستێكی ستراتیژی ئێرانە پەیوەندییەكی توندوتۆڵی لەگەڵ بزووتنەوەی نوجەبا هەیە، سەبارەت بە ریشەی پەیوەندی ئەو دوانە بەیەكەوە، ئەكرەم كەعبی دەڵێت "لە 2004 لەگەڵ حەسەن نەسروڵا كۆبوومەوە و عیماد موغنیە ئامادەی كۆبوونەوەكە بوو، كە شەرەفمەندبووم بەوەی موغنیە سەرپەرشتی یەكەم خولی منی كرد"[19]. هەروەك وتوشیەتی "چەند راوێژكارێكی حیزبوڵا لە سەردەمی داگیركاری هێزەكانی ئەمریكا هاتونەتە عێراق و ئەزمونی خۆیان لە جەنگی دژی ئیسرائیل گواستۆتەوە بۆ عێراق"، كەعبی سەراسیمەبوونی خۆشی بە كەسایەتی نەسروڵا نەشاردوەتەوە و رایگەیاندووە "حەسەن نەسروڵا نموونەی باڵای دژایەتی داگیركەرە"[20]. لە وتارێكیشدا كەعبی پشتیوانی خۆی بۆ حیزبوڵای لوبنانی دەردەبڕێت و دەڵێت "جەنگ، چارەنوس و و داهاتومان پەیوەستە بە یەكەوە لە جەنگانمان دژی سیانەی شوم و شوێنكەوتوانیان لە داعش و بەرەی نوسرە و زایۆنیزم. بۆیە پشتیوانی خۆمان بۆ هاوار و نركەی ئێوە دژی زایۆنیزم رادەگەیەنین"[21].

پەیوەندی توندوتۆڵی بزووتنەوەی نوجەبا بە ئێران و حیزبوڵا و چالاكییەكانی بزووتنەوەكە، وای لە ئەمریكا كرد كە بە چاوی گومانەوە لەو بزووتنەوە بڕوانێت، تا دواجار لە چوراچێوەی پرۆژەیاسایەكدا وەكو هێزێكی تیرۆریست ناسێنرا، لە (تشرینی دووەمی 2017) كۆنگرێسی ئەمریكا رایگەیاند كە (بزووتنەوەی نوجەبا) گروپێكی تیرۆریستیە و دەبێت سەرۆكی ئەمریكا گەمارۆی بخاتەسەر، بەپێی راپۆرتی كۆنگرێس، بزووتنەوەی نوجەبا هاوكاری و كۆمەك لە ئێران بە دیاریكراویش لە سوپای قودس وەردەگرێت و لە لایەن حیزبوڵای لوبنانیەوە راهێنان بە چەكدارەكانی دەكرێت، هەروەك ئەكرەم كەعبی رێبەری گرووپەكە مەترسییە بۆسەر ئاسایشی عێراق و پێشتر لە 2008 بەشداری كردووە لە هاوەنبارانكردنی ناوچەی سەوز لە بەغداد و رێنمایی و فەرمان لە رابەری شۆڕشی ئیسلامیی ئێران وەردەگرێت و رۆڵێكی بەرچاو دەگێڕێت لە گواستنەوەی چەك لە ئێرانەوە بۆ حیزبوڵا بەناو خاكی عێراق و سوریادا[22]. لە كاردانەوەی ئەو هەڵوێستەشدا، ئەكرەم كەعبی وێرای دەربڕینی نیگەرانی خۆی رایگەیاند كە ئەو بڕیارەی ئەمریكا نەك نایانوەستێنێت بەڵكو وایان لێدەكات سورتر بن لەسەر خەبات بۆ گەیشتنە ئامانج[23].

چالاكیی بزووتنەوەكە

 باڵی سەربازی نوجەبا لە سێ لیوای سەربازی پێكدێت، ئەوانیش لیواكانی: عەمار كوری یاسر، ئیمام حەسەن موجتەبا و لیوای حەمد.
لیوای عەمار كوڕی یاسر كە بەهێزترین لیوای بزووتنەوەكەیە لە 2013 ناوچەكانی ریفی دیمەشق دەستی بە چالاكیی كرد بۆ پارێزگاری لە گۆڕی سەیدە زەینەب، دواتر چالاكی لیواكە گواسترایەوە بۆ حەلەب و ناوچەكانی دەوروبەری، لە ئەكادیمیای سەربازی بارەگایەكیان دانا و راهێنان بە چەكدارەكانیان دەكرا، دواتریش حكومەتی سوریا بەرپرسیاری پاراستنی فڕۆكەخانەی حەلەبی سپارد بە لیواكە. لە شەڕی (قوسەیر) لە (19/5/2013) چەكدارانی بزووتنەوەكە لە پاڵ چەكدارانی حیزبوڵای لوبنانی بەشداریان كرد، بەمەش پێگەی بزووتنەوەكە بە تەواوی بەهێزبوو.بە هەمان شێوە لیوای ئیمام حەسەن موجتەبا لە (تەموزی 2013) پێكهێنرا، لەژێر سەرپەرشتی سامر ساعدی، لیواكە لە ناوچەكانی دیمەشق و شەبعا دەجەنگا دژی نەیارانی حكومەتی سوریا و ئەركی پاراستنی رێگای فڕۆكەخانەی دیمەشقی لە ئەستۆدابوو. بەڵام لیوای حەمد بەوە دەناسرێتەوە كە توانایەكی زۆری هەیە لە ئاراستەكردنی موشەك و بەكارهێنانی تۆپ و چەكی قورس، حەیدەر عەزاوی بەرپرسی بوو، هەرچەند دواتر ناوبراو وازی لە بزووتنەوەكە هێنا و گروپێكی چەكداری نوێی دروستكرد بەناوی (بزووتنەوەی ئەنساروڵای وەفادار لە عێراق). لەناو ریزەكانی ئەم بزووتنەوەدا خەڵكانی غەیرە عێراقیش هەن، هەروەك یەكێك لە بەرپرسانی بزووتنەوەكە رۆژی (20/6/2013) ئاشكرای كرد (9 سعودی، 8 بەحرەینی و 6 كوەیتی) كە لە ریزەكانی بزووتنەوەكەدا بوون كوژراون لە كاتی پارێزگاری لە گۆڕی سەیدە زەینەب[24]. لە (ئازاری 2017)ش كەتیبەیەكی نوێ بەناوی جۆلان دروستكرا بە ئامانجی ناچاركردنی ئیسرائیل بە پاشەكشە لە بەرزاییەكانی جۆلان، لای خۆیەوە ئیسرائیل ئەمەی بەمەترسییەكی گەورە ناوزەد كردووە[25].

حەشدی شەعبی لە 2014 بە فەتوای (عەلی سیستانی) گەورە مەرجەعی شیعە دامەزرا، هەرچەند بزووتنەوەی نوجەبا بە فەڕمی وەك پێكهێنەرێكی سەرەكی حەشدی شەعبی مامەڵەی لەگەڵ دەكرێت، لە شەڕی دژ بە داعش بەشداری كرد، بەڵام نوجەبا زۆرترینی چالاكییەكانی لە سوریایە، لە دوای جەنگی قوسەیر لە 2013 رۆڵێكی بەرچاوی گێڕاوە لە یەكلاكردنەوەی هاوكێشەكانی سوریا، لەوانەش: بەشداری لە شكاندنی گەمارۆی سەر گوندە شیعەكانی نەبل و زەهرا، هەروەها كردنەوەی رێگای حەما حەلەب[26]. بەڵام سەركردەكانی نوجەبا لە چەند بۆنەی جیاواز رایانگەیاندووە كە ئەوان سەر بە حەشدی شەعبی نین، بەڵكو لەوە گەورەترن و نوجەبا سەرپەرشتی دوو لیوا دەكات كە ئەندامەكانی هەڵبژێردراون و لە لایەن بزووتنەوەكەوە راهێنانیان پێكراوە، بە شێوەیەكی مەیدانیش سەرپەرشتی دەكرێن و كاروبارەكانیان دەبرێت بەڕێوە[27]. دوای داگیركردنی موسڵ لە لایەن داعشەوە، یزووتنەوەی نوجەبا لە بەیانامەیەكدا لە (11/6/2014) رایگەیاند كە لە عێراق دژی تیرۆر دەجەنگێـت، لەو پێناوەشدا دوای یەكخستنی ریزەكان و بەكردەیكردنی بەڵێنی پارێزگاری لە شوێنە پیرۆزەكان كرد[28]. دوای ئەو بەیاننامەیە بزووتنەوەی نوجەبا بە كردەوە دەستیكرد بە ئامادەكردنی ئەندامەكانی بۆ شەڕكردن دژی داعش لە عێراق، هەروەك ئاشكرای كرد كە چەند سەربازگەیەكی راهێنانیان لە عێراق كردوەتەوە یەكێكیان بە ناوی سەربازگەی ئەمیرولموئمینین لە شاری بەسرە[29].
ژمارەی چەكدارانی بزووتنەوەكە لە 2017 بە (10) هەزار چەكدار خەمڵێنراوە، هەندێك پێیانوایە نوجەبا كاردەكات بۆ دەستەبەركردنی رێگەی گەیشتنی كۆمەكی ئێران بۆ حیزبوڵا لە رێگەی وشكانییەوە كە بە عێراق و سوریادا تێدەپەڕێت[30]. بەپێی ئەو زانیاریانەی بەردەستە، چەكدارانی نوجەبا چەكی قورس و سوكیان هەیە، بە تایبەت كلاشینكۆف، هاوەن، موشەكی كاتیوشا، تانكی تی 64 و تی55 روسی، هەمەری سەربازی، تۆپی دورهاوێژ، موشەكی ئەشتر، هەروەها موشەكی فەجر و فاتیح و فڕۆكەی بێ فڕۆكەوان[31]. بە مەبەستی راهێنان، چەكدارانی حیزبەكە هەندێكیان رەوانەی باشوری عیراق دەكرێن و لەوێ خولێكی سێ مانگە دەبینن، پاشان لە رێگەی فڕۆكەوە لە فڕۆكەخانەی نەجەف و بەغداد راستەوخۆ دەچنە دیمەشق و لەوێوە بۆ بەرەكانی شەڕ، هەندیكیشیان روودەكەنە لوبنان و لەوێ راهێنانیان پێدەكرێت، پاشان لە رێگەی وشكانییەوە دەچنە سوریا، هەندێكیشیان لە ئێران بەشداری خولی هەڵگرتنەوەی مین و بەكارهێنانی فڕۆكەی بێ فڕۆكەوان دەكەن. بە وتەی وتەبێژی بزووتنەوەكە (500) كەسیان لە سوریا كوژراون[32].

دەرئەنجام:

 بزووتنەوەی نوجەبا هێزێكی ئایدۆلۆژیە لەسەر ئاینزای شیعە و بڕوابوون بە تێزی ویلایەتی فەقیهـ و لە (2013) بە فەڕمی دروستبووە، خاوەن پێگەیەكی سەربازی گەورەیە و بە پلەی یەكەم چالاكییە سەربازییەكانی لە سوریا پاشان لە عێراق ئەنجامدەدات، بەهۆی پەیوەستبوونی بە تێزی ویلایەتی فەقیهـ و رابەری شۆرشی ئیسلامیی ئێران، وەكو سێبەری ئێران لە عێراق ئەژمار دەكرێت، ئەمەش وای كردووە كاریگەری لەسەر رووداوەكان و پێشهاتە سیاسییەكانی عێراق جێبێڵێت.

 

بۆ داگرتن کلیک لێرە بکە

سەرچاوە و پەراوێز:
[1] 'النجباء' يقاتلون في سوريا تحت لواء خامنئي، ئینتەرنێت، سایتی (www.middle-east-online.com)
[2] حركه حزب الله النجباء، تفصيل كامل عن حركه النجباء، ئینتەرنێت، سایتی (www.n-alforat.com)
[3] سەرچاوەی پێشوو.
[4] عصائب أهل الحق العراقية، ئینتەرنێت، سایتی  (www.aljazeera.net)
[5] سەرچاوەی پێشوو
[6] حركه حزب الله النجباء، تفصيل كامل عن حركه النجباء، ئینتەرنێت، سایتی (www.n-alforat.com)
[7] عصائب أهل الحق العراقية، ئینتەرنێت، سایتی  (www.aljazeera.net)
[8] حركة النجباء ميليشيات شيعية تتمدد في العراق وسوري، ئینتەرنیت، سایتی (www.islamist-movements.com)
[9] ئینتەرنێت، سایتی (www.alnujaba.com)
[10] سەرچاوەی پێشوو.
[11] حركة النجباء ميليشيات شيعية تتمدد في العراق وسوري، ئینتەرنیت، سایتی (www.islamist-movements.com)
[12] ماذا تعرف عن حركة حزب الله النجباء، ئینتەرنێت، سایتی (www.albasrah.net)
[13] حركة حزب الله النجباء من أين وإلى أين؟، ئینتەرنێت، سایتی (www.barq-rs.com)
[14] حركة النجباء ميليشيات شيعية تتمدد في العراق وسوريا، ئینتەرنیت، سایتی (www.islamist-movements.com)
[15] الشيخ أكرم الكعي: المقاومة الإسلامية بعد نهاية داعش ستستمر حتى القضاء على الكيان الصهيوني، ئینتەرنێت، سایتی (www. alnujaba.com)
[16] حركة حزب الله النجباء من أين وإلى أين؟، ئینتەرنێت، سایتی (www.barq-rs.com)
[17] سليماني يتفقد عمليات حركة النجباء العراقية بسوريا، ئینتەرنێت، سایتی (www.aljazeera.net)
[18] من العراق إلى سوريا، هذا هو دور النجباء، وما علاقتهم بـحزب الله؟ ئینتەرنێت، سایتی (www.arabipress.org)
[19] عصائب أهل الحق العراقية، ئینتەرنێت، سایتی (www.aljazeera.net)
[20] حركة النجباء.، حزب الله في نسخته العراقية، ئینتەرنێت، سایتی (www.aljazeera.net)
[21] من العراق إلى سوريا، هذا هو دور النجباء، وما علاقتهم بـحزب الله؟ ئینتەرنێت، سایتی (www.arabipress.org)
[22] الكونغرس الأميركي أعلن حركة النجباء العراقية إرهابية لدعمها حزب الله، ئینتەرنێت، سایتی (www.elnashra.com)
[23] الشيخ الكعبي يجدد ادانته لقرار الكونغرس الامريكي بحق النجباء، ئینتەرنێت، سایتی (www. alnujaba.com)
[24] حركة حزب الله النجباء, تفصيل كامل عن حركة النجباء، ئینتەرنێت، سایتی (www.n-alforat.com)
[25] النجباء، قصة الفصيل العراقي الذي يساعد إيران على فتح طريق إلى دمشق، ئینتەرنێـت، سایتی (www.ara.reuters.com)
[26] حركة النجباء، حزب الله في نسخته العراقية، ئینتەرنێت، سایتی (www.aljazeera.net)
[27] حركة النجباء العراقية، تنظيم غامض في ساحة الإرهاب، ئینتەرنێت، سایتی (www. aawsat.com)
[28] بەیاننامەی (المقاومة الاسلامیة حركة النجباء، 11/6/2014)
[29] حركة حزب الله النجباء, تفصيل كامل عن حركة النجباء، ئینتەرنێت، سایتی (www.n-alforat.com)
[30] النجباء، قصة الفصيل العراقي الذي يساعد إيران على فتح طريق إلى دمشق، ئینتەرنێـ، سایتی (www.ara.reuters.com)
[31] حركة النجباء ميليشيات شيعية تتمدد في العراق وسوريا، ئینتەرنیت، سایتی (www.islamist-movements.com)
[32] النجباء، قصة الفصيل العراقي الذي يساعد إيران على فتح طريق إلى دمشق، ئینتەرنێـ، سایتی (www.ara.reuters.com)

# شیعە

زۆرترین خوێندراوە


Islamic Studies copyright 2017 © . All right reserved Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure