سرووتە سەرسوڕهینەرەكانی رۆژوو، لە ئایین و مەزهەبە جیاوازەكاندا

03/06/2018

:: ئیدریس سیوەیلی

 

رۆژوو یەكێكە لەو سرووتە رۆحیانەی زۆرێك لە ئایینەكان لەسەر پەیڕەوكارانی پێویست كردووە جێبەجێی بكەن، بە هیوای پاڵفتەكردنی رۆحی تاكی پەیڕەوكاری ئایین، ئەمەش تایبەت نییە بە ئایینە ئاسمانییەكانەوە، بەڵكو لە هەزاران ساڵەوە وەكو سرووتێكی ئایینی پەیڕەوی لێكراوە، زیادەڕۆیی نییە ئەگەر بڵێین بۆتە پایەیەكی بیروباوەڕە ئایینیەكان بە درێژایی مێژوو، ملیۆنان كەس پەیڕەوی لێدەكەن، ئەوەی ئێمە تا ئێستا پێی ئاشناین ئەو شێوازەیە كە لە ئایینی ئیسلامدا پێویست كراوە و لە ساڵێكدا موسڵمانان مانگێك كە مانگی رەمەزانە بەڕۆژوو دەبن، لەم راپۆرتەدا تیشك دەخەینە سەر هەندێك لە شێوازە سەرسوڕهێنەرەكانی پەیڕەوكردنی ئەم سرووتە ئایینیە لە لایەن هەندێك ئایین و رێباوەڕە جیاوازەكانەوە.

رۆژوو لای گەلانی كۆن
رۆژوو لە ئایینە كۆنەكاندا پێگەیەكی بەهێزی هەبووە، ئەو كەسانەی دەبوونە كاهینی پەرستگا بەشێوەیەكی چڕ پەیڕەویان لە رۆژووگرتن دەكرد، ئەوان بڕوایان وابوو رووناكی و رێنماییەكانی خوداوەند لە خەوبینیندا رووندەبنەوە ئەمەش لەدوای رۆژوو دێت. بە لای هەندێكیشەوە رۆژوو كەفارەتی تاوانەكانە دوای ئەوەی رۆژوەوان لەبەردەم كاهیندا دان بە تاوانەكەیدا دەنێت. لە ناو هەندێك هۆزی رۆژهەڵاتی ئەفەریقا بوك و زاوا بەر لە ئاهەنگی هاوسەرگیری دەبێت بەڕۆژوو بن، بەڵام جۆری رۆژەوەكە جیاوازە لەناو گەلاندا، لای هەندێك رۆژی تەواو و لای هەندێكیش خۆگرتنەوەیە لە هەندێك خواردن و خوارنەوەی دیاریكراو.

رۆژوو لای میسرییە كۆنەكان
میسرییە كۆنەكان رۆژوویان وەكو پایەكی سەرەكی  ئایین ئەژمار كردووە، ئەوان لەپێناو رووباری نیل بەڕۆژوو دەبن، چونكە بەلای ئەوانەوە سیمبولی خێر و خۆشییە، رۆژانی رۆژووش دەكەوتە وەرزی حاسڵاتی دەغڵودان، هەروەك بە پاكڕاگرتنی رەوشت لێی دەڕوانرا و دەستەواژەی (سەربڕین)ی بۆ بەكاردەهات مەبەست لێی سەربڕینی ئارەزووە جەستەییەكان بوو، شێوازی رۆژوەكەش خۆگرتنەوە بوو لە خواردن و خواردنەوە و سێكس كە لە هەڵهاتنی خۆرەوە دەستیپێدەكرد تا ئاوابوونی خۆر، بەوپێیەی بڕوایان وابوو جەستە لە زەویەوە هاتوە، بۆیە رۆژووشكاندنیان بە بەرهەمێكی زەوی بوو تا هاوسەنگی راگرن.

هیندۆسی، رۆژوو بێ خۆگرتنەوە لە خواردن
لای هیندۆسییەكان رۆژوو سرووتێكی رۆحی و ئەخلاقییە، ئامانج لێی پاكردنەوەی جەستە و عەقڵە لە پێناو بەدەستهێنانی نیعمەتەكانی خوداوەند، بەڵام شێوازی رۆژووگرتنەكە لە كەسێكەوە بۆ كەسێكی تر و لە ناوچەیك بۆ ناوچەیەكی تر جیاوازە، گۆشتخۆرەكان خۆ لە گۆشتخورادن بە دووردەگرن رووەكخۆرەكانیش خۆ لە خواردنی هەندێك بەرهەمی رووەكی بەدوردەگرن، بە نموونە وەكو برنج، گەنم و نیسك، لە جیاتی ئەوە پەتاتە دەخۆن. نەریتێكی سەیریش ئەوەیە كە ژن بەڕۆژوو دەبێت تا تەمەنی مێردەكەی درێژبێت.

یانی، رۆژوو تا مەرگ
یانی ئایینێكە واخۆی دەناسێنێك كە بۆ راستكردنەوەی ئایینی هیندۆسی هاتووە، ئەم ئایینە لە بنەڕەتەوە لەسەر سیستمی رووەكخۆری دامەزراوە، لای هەنێك لە هەڵگرانی ئەم ئایینە رۆژوو بریتییە لە خۆراكنەخواردن تا برسیت دەبێت، رۆژووی تەواویش خۆگرتنەوەیە بە تەواوی لە خواردن و خواردنەوە، یان خواردنەوەی ئاوی كوڵهاتوو، دەبێت رۆژوەوان لە كاتی رۆژوەكەی  خزمەتی راهیبەكان بكات تا رۆحی بلند و تاوانی بسڕێتەوە، بەرزترین پلەی رۆژووش ئەوەیە كە خۆویستانە بەرۆژو بیت تا مردن وەكو بژارەیەكی پیرۆز بۆ جێهێشتنی دونیا.

سیخ، رۆژوو حەرامە
ئایینی سیخی تاكە ئایینی جیهانە كە رۆژووی حەرام كردووە، تەنها لەبەر چارەسەری نەخۆشی رێگەی بە رۆژوو داوە، ئەوان پێانوایە ئەو كەسەی بەڕۆژوو دەبێت لە رۆژی دواییدا هیچ پاداشتێك لەسەر رۆژوەكەی وەرناگرێـت، ئەو كەسەش خواردن ناخوات جەستەی سزا داوە بێ پاساو و دانایی.

بوزی، رۆژوو بۆ پاكردنەوەی دەروون
بوزی یەكێكە لە ئایینەكانی هیند، لای بوزیەكان رۆژوو هۆكارێكە بۆ پاكردنەوەی دەروون، لەگەڵ هەڵهاتنی خۆر دەبێت خۆبگیرێتەوە لە خواردن و خواردنەوە،  لای هەندێكیان لە نیوەڕۆدا خواردن دەخورێت، هەروەك بەلایانەوە جۆرێكی رۆژوو بۆ شیفای جەستەیە لە نەخۆشی  و بۆ ماوەی سێ رۆژ بەردەوام دەبێت.

جولەكە، رۆژوو لە رۆژی لێخۆشبوون
رۆژوو لە ئایینی جولەكەدا جیاوازە لە زۆربەی ئایبنە ئیبراهیمیەكانی تر، تەنها لە رۆژێكدا كورتهەڵاتوە كە رۆژی لێخۆشبوونە، هەرچەندە لە پێنج رۆژی تر بەپێی ساڵنامەی عیبری دەتوانن بەڕۆژوو بن، بەڵام رۆژووی گەورە  دەكەوێتە رۆژی لێخۆشبون، كە لای هەمووان گرنگیەكی زۆری هەیە، ئەویش ئەو رۆژەیە كە موسا لەسەر شاخی سینا داوای لێخۆشبوونی لە خوا كرد. لەو رۆژەدا رۆژوەوان بۆ ماوەیەك كە دەگاتە شەو و رۆژێك بەڕۆژوو دەبێت، خۆی لە خورادن و خواردنەوە و سێكس و خۆشۆردن و لەپێكردنی پێڵاوی لەپێست دروستكراو بەدووردەگرێت، هەروەك خۆدەپارێزن لە بەكارهێنانی كارەبا و گەشتكردن بە ئۆتۆمبێل.

مەسیحی، برسێتی پیرۆز
لای مەسیحییەكان برسێتی پیرۆز هەیە، هەرچەند لە ئایینزایەكەوە بۆ یەكێكی تر بابەتەكە جیاوازە، رۆژووی بچوك هەیە كە ماوەكەی چل رۆژە، كە دەكەوێتە پێش یادی لەدایكبونی مەسیح، هەروەك رۆژوی گەورەش هەیە كە ماوەی ئەویش چل رۆژە، لە كاتی رۆژوودا مەسیحییەكان خۆبەدووردەگرن لە سێكس و خواردنەوەی شەراب و زیادەڕۆیكردن لە خواردن بە تایبەت خورادنی گۆشت و بەرهەمەكانی شیرەمەنی. لای كاسۆلیكەكان تەنها رۆژووی گەورە هەیە، بەڵام لای پرۆتستانتەكان رۆژوو ئازادییەكی كەسییە، بەڵام ئەرسەدۆكسەكان رۆژوو بەلایانەوە پەرستشێكی گەورەیە و لای هەندێكێان رۆژەكانی بەرۆژووبون دەگاتە 210 رۆژ لە ساڵێكدا.

سەرچاوە: (ساسەپۆست)

# ئایین

زۆرترین خوێندراوە


Islamic Studies copyright 2017 © . All right reserved Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure