داعش چۆن مامەڵە لەگەڵ ڤایرۆسی كۆرۆنا دەكات؟

08/04/2020

:: ئیدریس سیوەیلی

 

لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە زۆربەی وڵاتانی جیهان، حكومەتەكان هەوڵی خۆیان خستوەتەگەڕ بۆ بەرەنگاربوونەوە و پاراستنی هاووڵاتیان لەو پەتایە، لەم نێوەندەشدا چەندین رێكخراوی تیرۆریستی هەن لە جیهان لە ناوچە جۆراوجۆرەكان بڵاوبوونەتەوە، لەوانەش داعش، هەرچەند بەشی سەرەكی هێزی داعش لە ناوچەی دور لە قەرەباڵغی دانیشتوان و شارە گەورەكانن، بەڵام لەناو شار و شارۆچكەكانیش ئەندام و لایەنگریان هەیە، پێشبینی دەكرێت داعش لە پەتای كۆرۆنا پارێزراو نەبێـت.

داعش وێڕای ئەوەی لە چەند ساڵی رابردوو بە تایبەت كە لەوپەڕی هەژموونیدا بوو دەستی بەسەر ناوچەیەكی بەرفراوانی عێراق و سوریا گرتبوو، چەند شار و شارۆچكەی لەژێردەستدابوو، چەندین كادیری هەبوو كە لە بواری پزیشكیدا پسپۆڕ بوون، بەڵام لەگەڵ لەدەستدانی هەژموونی خۆی و پەرتەوازەبوونی هێزەكانی، بەشێك لەو كادیرانەشی لەدەستدا، ئەمە وێرای ئەوەی داعش لە ڕووی كەرەستەی پزیشكییەوە گرفتی زۆرە، لە ئێستادا هیچ نەخۆشخانەیەكی وای لەبەردەست نییە كە كەرەستەی پزیشكی و تاقیگەی پێشكەوتوی تێدابێت، بتوانێت شیكاری نەخۆشی پێبكات، بە تایبەت نەخۆشییەكی وەكو كۆرۆنا كە پێویستی بە تاقیگەی پێشكەوتوو هەیە، تەنانەت لەناو شارەكانیش رەنگە هەندێك لە ئەندامانیان خۆیان حەشاردابێت و لە ترسی دەزگا ئەمنیەكان نەتوانن بچنە نەخۆشخانە حكومییەكان، ئەمەش ئەو پێشبینیە پشت راستدەكاتەوە كە لە ئەگەری بڵاوبوونەوەی ئەو ڤایرۆسە لەناو چەكدارانی داعش لەوانەیە مەترسی زۆری لەسەر دروست بكات، هەرچەندە ئەگەری ئەوەش هەیە كە ئەم ڤایرۆسە زیانی زۆری پێنەگەیەنێت، چونكە لە ئێستادا داعش هێزەكانی لە شێوەی گرووپی بچوك بڵاوبوونەتەوە، نەك هێزی زۆر، ئەمەش ئەگەری بەریەككەوتن كەمدەكاتەوە.

داعش تا ئێستا لەسەر دوو ئاست كاری لەسەر ڤایرۆسی كۆرۆنا كردووە، لە رووە تەندروستییەكەیەوە لە رێگەی بڵاوكردنەوەی رێنمایی هەوڵدەدات ئەندامانی لەو پەتایە بپارێزێت، هەر زوو داعش لە بەیاننامەیەكدا داوای لە لایەنگرانی كرد خۆیان بەدووربگرن لەو ناوچانەی ڤایرۆسەكەی تێدا بڵاوبوەتەوە، بە تایبەت لە وڵاتانی ئەوروپا، بەڵام هەندێك توێژەر بە دوری نازانن داعش ئەم ڤایرۆسە وەكو چەكێكی بایۆلۆجی بەكاربێنێت، ئەویش لە رێگەی ئەندامانیەوە كە ببنە هەڵگری ڤایرۆسەكە و پاشان تێكەڵی دانیشتوانن ببن تا زۆرترین رێژەی دانیشتوانی ناوچەیەكی دیاریكراو تووشی ڤایرۆسەكە ببن.

ئەو رێكخراوە تیرۆریستییە، لە رێگەی بڵاوكراوەكانییەوە رێنمایی بۆ خۆپاراستن لە پەتای كۆرۆنا بڵاودەكاتەوە، لە ژمارە (225) هەفتەنامەی (ئەلنەبەء) چەند رێنماییەك بەناوی (رێنمایی شەرعی بۆ مامەڵەكردن لەگەل پەتا) بڵاوكراوەتەوە، رێنماییەكان حەوت خاڵ لەخۆ دەگرن و هەر خاڵێكیش بە فەرمودەیەكی پێغەمبەر (د. خ) پاڵپشت كراوە، رێنماییەكانیش ئەمانەن:

1-پێویستە موسڵمان باوەڕی وابێت كە نەخۆشی لەخۆیەوە ناگوێزرێتەوە بەڵكو بە فەرمان و قەدەری خوایە.
2-پێویستە پشت بە خوا ببەسرێت و پەنای پێبگیرێت لە نەخۆشی.

3-دەست بە هۆكارەكانەوە بگیرێت بۆ خۆپاراستن لە نەخۆشی و دوركەوتنەوە لێی.
4-ئامۆژگاری بە نەچوونە ناو ئەو شوێنانەی پەتای تێدا بڵاوە و ئەگەر لەو ناوچانەش بویت لێی دەرنەچیت.

5-لەكاتی باوێشك و پژمین دەست بە دەمتەوە بگرە یان بە پەڕۆیەك دایپۆشە.
6-سەرداپۆشینی قاپوقاچاخ و خۆراك.
7-دەستشۆردن بەرلەوەی بخرێتە ناو قاپوقاچاخ.

ئاستی دووەم كە داعش كاری لەسەر دەكات دونیابیی و گوتاری ئایینیە، ئەو دەیهەوێت بڵاوبوونەوەی پەتای كۆرۆنا ببەستێتەوە بە تۆڵە و دەسەڵاتی خوا و دەستەوسانی مرۆڤ، لە وتاری دەستپێكی ژمارە (227) هەفتەنامەی (ئەلنەبەء) لەژێر ناونیشانی (لا یمكلكون لأنفسهم نفعا ولا ضرا كورونا أنموذجا) باس لەوە كراوە كە كۆرۆنا سەلماندی وڵاتانی دونیا چەند بێهێزن لە بەرامبەر بەڵای خوا، هەروەك قسەی هەموو ئەوانەشی پوچەڵ كردەوە كە پێیانوابوو هەر شتێك لەسەر زەوی رووبدات ئەوا ئەمەریكا دەستی تێیدایە. لە بەشێكی تری ئەو وتارەدا هاتووە "سەرەتا كە ڤایرۆسەكە لە چین بڵاوبویەوە دەیانوت ئەوە ئەمەریكا بۆ هەرەسپێهێنانی ئابووری چین بڵاویكردوەتەوە، ئێستاش كە گەیشتوەتە وڵاتانی سەلیبی ئەوروپا و ئەمەریكا، دەڵێن بۆ خۆڕزگاركردنە لە بەتەمەنەكان كە بوونەتە بارگرانی بەسەر ئابوری وڵاتەكانیان، بەڵام ئەوانەی ئەم جۆرە قسانە دەكەن بێئاگان لەوەی هەموو شتەكان بەدەستی خوای گەورەیە، ئەگەر خوا ویستی خەڵكی توشی خێر یان شەڕ بكات هیچ هێز و زانست و تاغیەكی سەرزەوی ناتوانێت رێیلێبگرێت".

هەر لە ژمارە (227) لە لاپەڕەی رووداوەكانی هەفتە،  چەند هەواڵێكی تایبەت بە ڤایرۆسی كۆرۆنای بڵاوكردوەتەوە: لەوانە: بۆ یەكەمجار ئەنجومەنی ئاسایش لە رێگەی ڤیدیۆكۆنفراسنەوە كۆبوونەوە دەكات، سەركردە سەربازییەكانی میسر توشی كۆرۆنا دەبن، ڤایرۆسە بچوكەكە كاریگەری لەسەر ئامادەسازی سەربازی ئەمەریكا دروستدەكات، دوای ئەوروپا ئەمەریكا دەبێتە پێگەی بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا.

پێشتریش لە ژمارە (223) هەفتەنامەی (ئەلنەبەء) وتارێك لە ژێر ناوی (ضل من تدعون إلا إیاه) بڵاوكراوەتەوە، لەو وتارەدا داعش باس لە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەكات و وەكو ئایەتێكی خوا بۆ بەئاگاهێنانەوەی هاوبەشیدانەران، هەروەك باس لە بێدەسەڵاتی مەزاری پیاوچاكان دەكات كە شیعەكان لە ئێران هانای بۆ دەبەن و ئاماژە بەوە دراوە ئەوەتا ئەو مەزارانە خۆیان پێویستیان بە دەرمانڕێژی هەیە بۆ پاكردنەوەیان جا چۆن دەتوانن سود و قازانج بە كەسانی تر بگەیەنن! بۆیە خوا پەتای بۆ ناردون تا بەئاگابێنەوە و واز لە هاوبەشیدانان بێنن.

# داعش

زۆرترین خوێندراوە


Islamic Studies copyright 2017 © . All right reserved Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure