پلانى ئێران بۆ روبه‌ڕوبوونه‌وه‌ى سزاكانى ئه‌مریكا

02/09/2018

:: بێ نوسەر
ناوه‌ندی كوردستان بۆ توێژینه‌وه‌ له‌ململانێ و قه‌یرانه‌كان
سه‌رچاوه‌: ناوه‌ندى ستراتفۆر 
چیتر باسكردنى پرسى گۆڕینى شێوازى وه‌ڵامدانه‌وه‌ى ئێران بۆ كشانه‌وه‌ى ئه‌مریكا له‌ رێككه‌وتننامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ به‌ ده‌ورى ئه‌وه‌دا ناسوڕێته‌وه‌ ئاخۆ ئه‌و گۆڕانكارییه‌ رووده‌دات یاخود نا. 
هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ ئێران باوه‌ڕى خۆى له‌سه‌ر ئه‌وه‌ بونیاد نا كه‌ ده‌وڵه‌تانى دیكه‌ ئاماده‌ییان تێدایه‌ وه‌ڵامى واشنتۆن بده‌نه‌وه‌ و له‌سه‌ر كڕینى نه‌وتى تاران ته‌نانه‌ت دواى جێبه‌جێكردنى سزاكانى ئه‌مریكاش له‌ 4ـى تشرینى دووه‌مى داهاتوو هه‌ر به‌رده‌وام ده‌بن. 
به‌ڵام وا ده‌رده‌كه‌وێت ئه‌وه‌ روونادات، هه‌ربۆیه‌ پێده‌چێت ئێران په‌نا بباته‌ به‌ر وه‌ڵامێكى توندتر، به‌ كشانه‌وه‌ له‌ رێككه‌وتنامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ و ته‌نانه‌ت خستنه‌وه‌گه‌ڕى به‌رنامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌شى، تاوه‌كو له‌ دانووستانه‌كانى داهاتوویدا له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا نه‌ختێك قه‌ڵه‌مڕه‌وى به‌ده‌ستبهێنێت. 
دواى ئه‌وه‌ى ئه‌مریكا له‌ مانگى ئایارى رابردوو له‌ رێككه‌وتننامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ كشایه‌وه‌، ئێران په‌ناى برده‌ به‌ر یه‌كێتیى ئه‌وروپا تا گاره‌نتى ئه‌وه‌ وه‌ربگرێت كه‌ به‌رهه‌مى ئه‌و سووده‌ ئابوورییانه‌ ده‌چنێته‌وه‌ كه‌ رێككه‌وتنه‌كه‌ بۆى ده‌سته‌به‌ر كردووه‌. 
به‌ڵام گه‌ڕانه‌وه‌ى سزا ئه‌مریكییه‌كان وایكرد ئه‌وه‌ بۆ لایه‌نى زامنكه‌ر كارێكى ئه‌سته‌م بێت، بۆیه‌ له‌گه‌ڵ زیادبوونى فشاره‌ ئابوورییه‌كاندا له‌سه‌ر ئێران، كۆمارى ئیسلامى ستراتیژى خۆى هه‌ڵده‌سه‌نگێنێته‌وه‌ و به‌دواى خاڵێكى هێزدا ده‌گه‌ڕێت تاوه‌كو دواجار له‌ دانووستانه‌كانیدا له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا به‌كاریبهێنێت. 
شۆكى سزاكان 
به‌لاى ئێرانه‌وه‌، سزا ئه‌مریكییه‌كان ئازارێكى زۆرى پێده‌به‌خشێت، تاوه‌كو ئێستاش وا ده‌رده‌كه‌وێت زۆربه‌ى هاوپه‌یمانه‌كانى ئه‌مریكا دوودڵ بن له‌ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى ئه‌و سزایانه‌دا. 
له‌میانى سه‌ردانه‌كه‌ى سه‌ره‌تاى ئه‌م مانگه‌شیدا بۆ ئه‌وروپا، سه‌رۆكى ئێران حه‌سه‌ن رۆحانى نه‌یتوانى ئه‌و گاره‌نتیانه‌ وه‌ربگرێت كه‌ بۆ په‌یوه‌ندییه‌ به‌رده‌وامه‌كه‌ى له‌گه‌ڵ كه‌رتى بانكیى ئه‌وروپا پێویستى پێیه‌تى، له‌ 12ـى ته‌مموزیش دوو بانكى یابانى، له‌نێویشیاندا گه‌وره‌ترین كۆمپانیاى بانكیى یابانى كه‌ (Mitsubishi UFJ)ه‌، رایانگه‌یاند كه‌ له‌گه‌ڵ جێبه‌جێكردنى سزاكاندا له‌ چاره‌سه‌ركردنى مامه‌ڵه‌ داراییه‌كانى ئێران ده‌وه‌ستن. 
هاوكات ئه‌مریكاش بایه‌خێكى كه‌م به‌وه‌ ده‌دات رێگا به‌ ده‌وڵه‌تان بدات نه‌وتى ئێرانى به‌ بڕى كه‌م هاورده‌ بكه‌ن، ئه‌وه‌ش به‌و مانایه‌ دێت كه‌ ره‌نگه‌ هه‌نارده‌ى نه‌وتى ئێرانى بۆ هاوپه‌یمانه‌كانى ئه‌مریكا، وه‌ك یابان و كۆریاى باشوور و هه‌ندێك له‌ ده‌وڵه‌تانى یه‌كێتیى ئه‌وروپا، بۆ ئاستى ژێر سفر داببه‌زێت. 
له‌لایه‌كى دیكه‌وه‌ كۆمپانیاكانى پاڵاوتنى نه‌وتى یابانیش رایانگه‌یاند له‌سه‌ره‌تاى مانگى تشرینى یه‌كه‌مدا هاورده‌كردنى نه‌وتى كۆمارى ئیسلامى راده‌گرن، ئه‌مه‌ش له‌كاتێكدا كه‌ ده‌وڵه‌تانى دیكه‌ى وه‌ك هیندستانیش ده‌ستیان به‌ دابه‌زاندنى ئاستى هاورده‌كردنى خۆیان كرد، به‌وشێوه‌یه‌ش له‌ مانگى حوزه‌یراندا هه‌نارده‌ى نه‌وتى ئێرانى له‌ 2.6 ملیۆن به‌رمیلى رۆژانه‌وه‌ دابه‌زى بۆ 2.3 ملیۆن به‌رمیل له‌ رۆژێكدا. 
سه‌ربارى ئه‌وه‌شى هێشتا ئه‌مریكا هه‌ندێك چاوپۆشیكردن به‌دوور نازانێت، به‌ڵام له‌ئێستادا به‌شێوه‌یه‌كى به‌رچاو روون بۆته‌وه‌ كه‌ واشنتۆن ستراتیژێكى په‌ڕگیرانه‌ دژ به‌ ئێران په‌یڕه‌و ده‌كات و نه‌وتیش به‌شێكى بنچینه‌یى ئه‌و ستراتیژه‌یه‌. 
له‌ڕاستیشدا ئه‌مریكا بڕیاریداوه‌ چاوپۆشى له‌ ده‌وڵه‌تانى یه‌كێتیى ئه‌وروپا نه‌كات، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌وڵه‌تانى ئه‌وروپا تاووتوێى ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن رێگا به‌ بانكه‌ ناوه‌ندییه‌كانیان بده‌ن به‌شێوه‌یه‌كى راسته‌وخۆ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئێراندا بكه‌ن، تاوه‌كو پارێزگاریى له‌ هه‌ندێك پاڵنه‌ر بكه‌ن بۆ هێشتنه‌وه‌ى تاران له‌ رێككه‌وتنه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌دا. 
له‌ئێستاشدا و دواى ئه‌وه‌ى نه‌وتى به‌رهه‌مهێنراوى لیبیا كه‌وته‌وه‌ بازاڕ، ئه‌مریكا له‌هه‌موو كاتێكى دیكه‌ زیاتر ده‌رفه‌تى ئه‌وه‌ى له‌به‌رده‌ستدایه‌ داواكارى هاوپه‌یمانه‌كانى بۆ هاورده‌كردنى نه‌وتى ئێرانى ره‌ت بكاته‌وه‌، ئه‌وه‌تا ته‌نانه‌ت وڵاتى "چین"ـى ركابه‌رى بازرگانیى ئه‌مریكاش پابه‌ندى ئه‌وه‌ نه‌بوو پارێزگاریى له‌ هاورده‌كردنى نه‌وتى ئێرانى بكات. 
گه‌ر ئه‌م ئاڕاسته‌یه‌ش به‌رده‌وام بێت، ئه‌وا تاوه‌كو ناوه‌ڕاستى ساڵى داهاتوو هه‌نارده‌ى نه‌وتى ئێرانى به‌ڕاده‌ى 1.6 ملیۆن به‌رمیلى رۆژانه‌ داده‌به‌زێت، ئه‌و دابه‌زینه‌ش زۆر له‌وه‌ زیاتره‌ كه‌ له‌سه‌ره‌تاوه‌ چاوه‌ڕوان ده‌كرا.
له‌لایه‌كى دیكه‌شه‌وه‌ پێده‌چێت گوشاره‌كان زۆر له‌وه‌ زیاتر بن كه‌ ئێران له‌ دوور مه‌ودادا به‌رگه‌ى بگرێت، به‌وپێیه‌ى ئابوورییه‌كه‌ى له‌پێش كشانه‌وه‌ى ئه‌مریكا له‌ رێككه‌وتنه‌كه‌ به‌ دۆخێكى سه‌ختدا تێده‌په‌ڕى، له‌ تشرینى یه‌كه‌م و كۆتاییه‌كانى حوزه‌یرانیشدا به‌هاى تمه‌نى ئێرانى له‌ 40 هه‌زار تمه‌ن به‌رامبه‌ر یه‌ك دۆلارى ئه‌مریكى به‌رزبۆوه‌ بۆ نزیكه‌ى 90 هه‌زار تمه‌ن. 
جگه‌ له‌وه‌، به‌رزبوونه‌وه‌ى نرخى خوارده‌مه‌نى له‌ كۆتایى ساڵى 2017دا بووه‌ هۆى سه‌رهه‌ڵدانى ناڕه‌زایه‌تییه‌كان و تاوه‌كو سه‌ره‌تاى ساڵى نوێ به‌رده‌وام بوو. بۆیه‌ له‌گه‌ڵ كه‌مبوونه‌وه‌ى داهاتى نه‌وتى وڵاتیشدا، بێگومان ناڕه‌زایه‌تییه‌كان زیاتر ده‌بن و ئێران – یش درك به‌وه‌ ده‌كات كه‌ زوو بێن یان دره‌نگ ده‌بێت بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆسه‌ر مێزى گفتوگۆ، ئه‌گه‌ر نا دووچارى داڕمانى ئابوورى ده‌بێته‌وه‌. 
دانووستان به‌ مه‌رجه‌كانى ئێران 
كاتێكیش ئه‌وه‌ ده‌كات، حكومه‌تى ئێرانى ده‌یه‌وێت دڵنیاببێته‌وه‌ له‌وه‌ى سیاسه‌ته‌ هه‌رێمایه‌تى و به‌رگریكاره‌كانى، به‌ پاڵپشتیكردنى میلیشیاكانى وه‌ك حیزبوڵڵاشه‌وه‌، له‌ دانووستانه‌كانى له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا باسیان لێوه‌ ناكرێت. 
له‌ گفتوگۆكانى په‌یوه‌ست به‌ رێككه‌وتننامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌شدا له‌نێوان ساڵانى 2013 بۆ 2015 تاران توانى دڵنیایى له‌ واشنتۆن وه‌ربگرێت به‌وه‌ى ئه‌مریكا هه‌وڵى گۆڕینى رژێمى ئێرانى نادات، هاوكات په‌یوه‌ستیش نه‌كرا به‌وه‌ى ده‌ست له‌ پرۆگرامى مووشه‌كه‌ بالیستییه‌كانى و به‌رنامه‌كانى ئینته‌رنێت یاخود چالاكییه‌كانى له‌ كه‌نداوى عه‌ره‌بى یان پاڵپشتیكردنى له‌ بریكاره‌كانى هه‌ڵبگرێت. 
هه‌ربۆیه‌ له‌ دانووستانه‌كانى داهاتوویدا له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا، ئێران تائه‌وپه‌ڕى هه‌وڵى خۆى ده‌دات سازش له‌سه‌ر ئه‌و پرسانه‌ نه‌كات، به‌تایبه‌ت له‌كاتێكدا كه‌ ئیداره‌كه‌ى دۆناڵد تره‌مپ چاوى له‌سه‌ر سنوورداركردنى ستراتیژه‌ هه‌رێمایه‌تییه‌كانى ئه‌و وڵاته‌یه‌. 
بۆ گه‌یشتن به‌و ئامانجه‌ش، تاران چاوه‌ڕوانى دووباره‌ تاقیكردنه‌وه‌ى مووشه‌كه‌ بالیستییه‌ دوور مه‌وداكانى و چه‌ند به‌شێك له‌ به‌رنامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ى و بێزاركردنى كه‌شتییه‌ بیانییه‌كانه‌ له‌ كه‌نداوى عه‌ره‌بى، به‌ كه‌شتییه‌ ئه‌مریكییه‌كانیشه‌وه‌. له‌ڕاستیشدا په‌ره‌سه‌ندنه‌كان له‌و رووانه‌وه‌ ده‌ستیان پێكردووه‌، ئه‌وه‌تا به‌م دواییانه‌ سوپاى پاسداران هه‌ڕه‌شه‌ى داخستنى گه‌رووى هورمزى كرد و له‌هه‌مان كاتدا رێبه‌رى باڵاى كۆمارى ئیسلامى "ئایه‌توڵڵا عه‌لى خامنه‌ئى"یش فه‌رمانى به‌ فراوانكردنى تواناكانى ئێران له‌ پیتاندنى یۆرانیۆم دا. 
ره‌نگه‌ خستنه‌وه‌گه‌ڕى ئه‌و به‌رنامانه‌ش كارتێكى به‌رجه‌سته‌كراو به‌ ئێران ببه‌خشێت تا له‌ دانووستانه‌كانى په‌یوه‌ست به‌ سزاكاندا له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا گفتوگۆى له‌باره‌وه‌ بكات به‌بێ ئه‌وه‌ى قوربانیى به‌ لایه‌نه‌ گرنگتره‌كانى دیكه‌ى ستراتیژه‌ به‌رگریكاره‌كه‌ى بدات، به‌ ئه‌نجامدانى ئه‌و كاره‌ش، مه‌رج نییه‌ ئێران مه‌رجه‌كانى رێككه‌وتننامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ پێشێل بكات، له‌به‌رئه‌وه‌ى ره‌نگه‌ ئه‌وكات چه‌له‌حانێى ئه‌وه‌ بكات كه‌ ئامانجه‌كانى به‌رنامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ى ئاشتیانه‌یه‌ و مه‌به‌ست له‌ چالاكییه‌كانى دیكه‌شى به‌رگرى له‌خۆكردنه‌. 
له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هێشتا له‌سه‌ر تاران پێویسته‌ به‌هێواشى هه‌نگاو هه‌ڵبنێت تاوه‌كو خۆى له‌ سزاى توندترى ئه‌مریكا یاخود گه‌ڕانه‌وه‌ى سزاكانى یه‌كێتیى ئه‌وروپا به‌دوور بگرێت. به‌ڵام له‌كاتێكدا كه‌ ئه‌مریكا كۆت و به‌ندى ئابوورى ئێرانى و بژارده‌كانى بۆ بازرگانیكردن له‌گه‌ڵ یه‌كێتیى ئه‌وروپا ده‌كات، ئێران هۆكارگه‌لێكى كه‌مترى له‌به‌رده‌ستدا ده‌بێت تاوه‌كو ترسى له‌ دژایه‌تیكردنى یه‌كێتیى ئه‌وروپا هه‌بێت. له‌كاتێكیشدا كه‌ ئه‌گه‌رى ئه‌وه‌ هه‌یه‌ لیژنه‌كه‌ بایه‌خ به‌ پێشێل نه‌كردنى روونى رێككه‌وتنه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ بدات، پێده‌چێت لانى كه‌م ئێران له‌ هه‌ندێك لایه‌نى به‌رنامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌یدا كارئاسانى بۆ بكرێت. 
ئه‌و ئاڵنگارییه‌شى رووبه‌ڕوو ئێران ده‌بێته‌وه‌، خۆى له‌وه‌دا ده‌بینێته‌وه‌ كه‌ گرتنه‌به‌رى هه‌ر رێكارێك به‌رامبه‌ر به‌رنامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ى بیانوى زیاتر به‌ ئیداره‌كه‌ى تره‌مپ ده‌به‌خشێت تا دژى ئه‌و وڵاته‌ به‌كاریبهێنێت، به‌جۆرێك كه‌ ره‌نگه‌ تا راده‌ى وه‌شاندنى گورزى ئاسمانى ئه‌مریكى ئاخود ئیسرائیلیش دژ به‌ ئامانجه‌ تاكتیكییه‌كانى ئێران بچێت. 
له‌لایه‌كى دیكه‌شه‌وه‌، گه‌ر تاران به‌بێ بوونى كارتێكى یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ بچێته‌ ناو دانووستانه‌وه‌، ئه‌وا پێویست ده‌كات مل بۆ داواكارى دیكه‌ى ئه‌مریكا له‌باره‌ى به‌رنامه‌ ئه‌تۆمییه‌وه‌كه‌یه‌وه‌ كه‌چ بكات، وه‌ك سه‌پاندنى كۆت و به‌ندى زیاتر له‌سه‌ر پیتاندنى یۆرانیۆم یان سازشكردن له‌ ستراتیژه‌ هه‌رێمایه‌تییه‌كانى. 
له‌چاوه‌ڕوانیى هه‌ڵبژاردنى داهاتوودا
بۆ سه‌رۆكى ئێران قورس ده‌بێت ئه‌م ته‌نگه‌شه‌یه‌ تێبپه‌ڕێنێت، به‌وپێیه‌ى نه‌یتوانى پابه‌ندى ئه‌و به‌ڵێنه‌ ئابوورییانه‌ى بێت كه‌ له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانى ساڵانى 2013 و 2017 داى، كه‌ ئه‌وه‌ش پاڵى به‌ "رۆحانى"یه‌وه‌ نا له‌پێناو خۆبه‌دوورگرتن له‌ ره‌خنه‌ى ئێرانییه‌ توندڕه‌وه‌كان هه‌ڵوێستێكى كۆنه‌پارێزتر وه‌ربگرێت. 
ئه‌مه‌ش له‌كاتێكدا كه‌ دواجار تاران ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا و هه‌رچى سوپاى پاسداران و جومگه‌ كۆنه‌پارێزه‌كانى دیكه‌شه‌ هه‌وڵده‌ده‌ن له‌پێناو به‌ده‌ستهێنانى كورسییه‌كه‌دا له‌سه‌ر مێزى گفتوگۆكه‌ قه‌ڵه‌مڕه‌وى سیاسیى ئێران فراوانتر بكه‌ن. 
له‌ خولى پێشووى گفتوگۆكاندا له‌ ساڵانى 2013 و 2015 وه‌زاره‌تى ده‌ره‌وه‌ و سیاسه‌تمه‌داره‌ میانڕه‌وه‌كان پێشه‌نگ بوون، به‌جۆرێك كه‌ ئه‌نجوومه‌نى باڵاى ئاسایشى نه‌ته‌وه‌ییان په‌راوێز خستبوو، ئه‌و دامه‌زراوه‌یه‌ى له‌ژوورووى ده‌زگاى هه‌واڵگرى و سوپاوه‌یه‌. 
بۆ به‌ده‌ستهێنانى جێگایه‌كیش له‌ گفتوگۆكانى داهاتوودا، سوپاى پاسداران له‌سه‌ر هه‌وڵه‌كانى بۆ شێواندنى ناوبانگى رۆحانى و په‌راوێزخستنى له‌ په‌رله‌مان و دامه‌زراوه‌ هه‌ڵبژێراوه‌كانى دیكه‌ى ئێران و هه‌روه‌ها له‌ شه‌قامدا به‌رده‌وام ده‌بێت، ته‌نانه‌ت كار گه‌یشتۆته‌ ئه‌وه‌ى هه‌ڕه‌شه‌ى له‌كارخستنى رۆحانى – یش بكات، به‌تایبه‌ت له‌كاتێكدا كه‌ دوورخستنه‌وه‌ى رۆحانى له‌ پۆسته‌كه‌ى به‌رپرسیارێتى چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌ ئابوورییه‌كانى وڵات ده‌خاته‌ ئه‌ستۆى ئوسوڵگه‌راكان، كه‌ ره‌نگه‌ ئه‌وه‌ش له‌ هه‌ڵبژاردنى داهاتوودا زیانیان پێ بگه‌یه‌نێت، خۆ ئه‌گه‌ر هه‌وڵه‌كانیشیان بۆ به‌ده‌ستهێنانى  سه‌رۆكایه‌تى له‌ ساڵى 2021 سه‌ریگرت، ئه‌وا گه‌ڕى داهاتووى دانووستانه‌كان له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا رۆڵێكى جیاوازى له‌ رۆڵى دوو ساڵى پێشوو ده‌بێت. 
به‌چاوپۆشیكردن له‌هه‌موو ئه‌وانه‌ش، ئه‌گه‌رى هه‌یه‌ حكومه‌تى ئێرانى دانووستانه‌كانى له‌گه‌ڵ واشنتۆن بۆ دواى هه‌ڵبژاردنه‌ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ى ساڵى 2020ـى ئه‌مریكا دوابخات، به‌و هیوایه‌ى تره‌مپ خولێكى دیكه‌ى سه‌رۆكایه‌تى به‌ده‌ست نه‌هێنێته‌وه‌. 
به‌تایبه‌ت له‌كاتێكدا كه‌ ره‌نگه‌ گه‌ر سه‌رۆكى داهاتوو دیموكراتخواز بێت، ئه‌وا كه‌متر دژایه‌تى ئێران بكات و بگره‌ جه‌خت له‌ پابه‌ندبوونى خۆى به‌ رێككه‌وتننامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ بكاته‌وه‌ و هاوشێوه‌ى ئیداره‌ى پێشووى ئه‌مریكا چاوپۆشى له‌ هه‌ندێك لایه‌نى ستراتیژى هه‌رێمایه‌تى بكات. 
خۆ ئه‌گه‌ر دۆخى ئابوورى ئێران – یش به‌رده‌وام بوو له‌ پاشه‌كشه‌ كردن، ئه‌وا ره‌نگه‌ ناڕه‌زایه‌تییه‌ گه‌وره‌كان، هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ى له‌م دواییانه‌دا یاخود ئه‌وه‌ى له‌ ساڵى 2009 روویدا، دووباره‌ سه‌رهه‌ڵبده‌نه‌وه‌، له‌ به‌رامبه‌ریشدا سوپاى پاسداران هاوتا له‌گه‌ڵ هه‌وڵدان بۆ كۆنترۆڵكردنى رژێمى سیاسى هه‌وڵى سه‌ركوتكردنى ئه‌و ناڕه‌زایه‌تییانه‌ش ده‌دات. 
به‌ڵام گه‌ر شكستى هێنا، ئه‌وا ره‌نگه‌ هه‌ڕه‌شه‌ى راپه‌ڕینى جه‌ماوه‌رى به‌س بێت بۆ ناچاركردنى حكومه‌ت تا له‌باره‌ى ئه‌و پرسانه‌وه‌ كه‌ رۆژێك له‌ رۆژان به‌ هێڵى سوور هه‌ژمارى ده‌كردن دانووستان له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا بكات. 

زۆرترین خوێندراوە


political studies copyright 2017 © . All right reserved Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure