لێكه‌وته‌كانی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستان

16/09/2021

فه‌رهاد حه‌سه‌ن عه‌بدوڵا

پێشه‌كی
ساڵی 2003 سه‌ره‌ڕای ناڕه‌زایی كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و دابه‌شبوونی وڵاتانی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش له‌سه‌ر شێوازی مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ڕژێمی سه‌دام، ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ژێر ناونیشانی له‌ناوبردنی چه‌كه‌ كۆمه‌ڵكوژه‌كانی عێراق ڕژێمی به‌عسی ڕووخاند. زۆربه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ كۆتایی ساڵی 2011 عێراقیان جێهێشت به‌پێی ڕێككه‌وتنی ستراتیجی نێوان هه‌ردوو وڵات، به‌ڵام به‌هۆی په‌لاماره‌كانی داعشه‌وه‌ دووباره‌ هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ ساڵی 2014 له‌سه‌ر داوای حكومه‌تی عێراق گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ئه‌م وڵاته‌. به‌ڵام دوای لاوازكردنی ڕێكخراوی تیرۆریستی داعش و په‌ره‌سه‌ندنی ململانێكانی نێوان ئه‌مەریكا و ئێران و هێرش بۆ سه‌ر هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌لایه‌ن گرووپه‌ میلیشیا شیعه‌كانه‌وه‌ په‌ره‌یسه‌ندووه‌، له‌ سه‌ره‌تای ساڵی 2020یشدا په‌رله‌مانی عێراق پرۆژه‌ یاسای ده‌ركردنی هێزه‌ بیانییەكانی له‌ عێراق په‌سه‌ندكرد. له‌م بابه‌ته‌دا تیشك ده‌خرێته‌سه‌ر هۆكاره‌كانی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق و لێكه‌وته‌كانی له‌سه‌ر عێراق به‌ گشتی و هه‌رێمی كوردستان به ‌تایبه‌تی.

هه‌وڵه‌كان بۆ كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكا له‌ عێراق
دوای هه‌ژده‌ ساڵ له‌ پرۆسه‌ی ئازادی عێراق له‌لایه‌ن ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مەریكا و ئه‌وروپاوه‌، به‌غدا و واشنتۆن ڕێككه‌وتوون له‌سه‌ر كشانه‌وه‌ی هێزه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كانی ئه‌و وڵاته‌ له‌ عێراق. هه‌وڵه‌كانی ناچاركردنی ئه‌مەریكا به‌ كشانه‌وه‌ی سوپاكه‌ی له‌ عێراق بۆ ئه‌و ناسه‌قامگیرییه‌ ئه‌منییه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ گرووپه‌ شیعه‌كانی نزیك له‌ ئێران به‌ پاساوی پێشێلكردنی سه‌روه‌ری خاكی عێراق دروستی ده‌كه‌ن و هێرشی چه‌كداری ده‌كه‌نه‌ سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌مەریكا.
ئاشكرایه‌ سه‌ره‌تای هه‌واڵه‌كانی جێهێشتنی عێراق ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ساڵی 2011 كه‌ تا كۆتاییی ئه‌و ساڵه‌ زۆربه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا عێراقیان جێهێشت له‌ چوارچێوه‌ی ڕێككه‌وتننامه‌ی ستراتیجی نێوان هه‌ردوو وڵات. بۆیه‌ ئیداره‌ی دیموكراته‌كان به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئۆباما ڕایگه‌یاند دوای نۆ ساڵ له‌ پرۆسه‌ی ئازادیی جه‌نگی عێراق كه‌ تیایدا نزیكه‌ی 4400 سه‌ربازی ئه‌مەریكا و نزیكه‌ی 175000 مه‌ده‌نی عێراق كوژرا كۆتاییهات و واشنتۆن پرۆسه‌ی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی له‌ كۆتایی 2011 ته‌واو ده‌كات(1). ئه‌م كشانه‌وه‌یه‌ش هه‌رزوو ناڕه‌زایی به‌شێك له‌ هێزه‌ ناوخۆییه‌كانی عێراق و ته‌نانه‌ت ناوه‌نده‌ ئه‌كادیمییه‌كانی ئه‌مەریكای به‌دواداهات، بۆ نموونه‌، به‌ بۆچوونی دکتۆر ئانتۆنی کۆردسمان پسپۆڕی سەربازی لە سەنتەری لێکۆڵینەوەی ستراتیژی و نێودەوڵەتی لە واشنتن، سه‌ركه‌وتنی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق سه‌ركه‌وتنێكی تاكتیكی بوو، به‌ڵام كشانه‌وه‌ی له‌ عێراق نیشانده‌ری شكستێكی ستراتیجی بوو له‌به‌رچه‌ند هۆكارێك، له‌وانه‌ش:(2)
یەکەم: شکستهێنان لە گفتوگۆ لەگەڵ عێراقییەکان دا لە ڕێککەوتنێکی چوارچێوەی ستراتیجی کاریگەر کە خزمەت بە ئامانجی ستراتیجی ئەمریکا لە ناوچەکەدا بکات.
دووەم: کشانەوە بەبێ بنیادنانی سیستمی سیاسی لە عێراقدا بەهۆی ئەوەی ئەمریکا بەو خێرایە لە داڕشتنی دەستوور و هەڵبژاردنی بێ پێشەکی گونجاو بۆ کۆمەڵگای عێراق ئەنجامیدا.
سێیەم: به‌هێزنەکردنەوەی توانای هێزە چەکدارەکانی عێراق بۆ گەیشتن بەو ئاستەی کە بتوانێت ڕووبه‌ڕووی مەترسییه‌كانی ئێران ببێته‌وه‌، كه‌ ئه‌ویش هەڵەیه‌كی ستراتیژی جدیی بوو.
چوارەم: نەبوونی پلانێکی ستراتیجی بۆ هاوکاریکردن لەگەڵ دەوڵەتانی عەرەبی کەنداو بە پێکهێنانی هێزێکی پێشکەوتووی ئەمریکا کە هاوکاری هێزە عەرەبییە هاوپەیمانەکان بکات لە دۆزینەوەی بەدیلی ئێران له‌ عێراق.
بۆیه‌ ئه‌م كشانه‌وه‌ش وه‌ك كۆتاییهاتنی هه‌ژموونی سیاسی و ستراتیجی ئه‌مەریكا له‌ ناوچه‌كه‌ لێكدرایه‌وه‌، چونكه‌ دوای چه‌ندین ساڵ ئه‌مەریكا عێراقی له‌ به‌رده‌م هه‌ژموونی سه‌ربازی و سیاسی ئێرانییه‌كان جێهێشت.
له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردنی هێرشه‌كانی ڕێكخراوی تیرۆریستی داعش له‌ باكوور و ناوه‌ڕاستی عێراق و داڕووخانی به‌شێكی زۆری یه‌كه‌ و دامه‌زراوه‌ سه‌ربازییه‌كان له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و هێرشانه‌ له‌ ساڵی 2014، هه‌رزوو حكومه‌تی عێراق داوای هاوكاری سه‌ربازی له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و ئه‌مەریكا كرد. ئه‌وه‌ بوو له‌ سێپته‌مبه‌ری هه‌مان ساڵ ئه‌مەریكا هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی دژی داعش دروستكرد كه‌ 83 وڵات تیایدا به‌شدارن بۆ لاوازكردن و تێكشكاندنی داعش(3), بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی داعش و دابینكردنی هاوكاری و پشتیوانی لۆجستی به‌ هێزه‌ سه‌ربازییه‌كانی عێراق، ئه‌مەریكا ژماره‌ی هێزه‌ سه‌ربازییه‌كانی له‌ عێراق زیاد كرد بۆ 5200 سه‌رباز له‌ماوه‌ی جه‌نگی دژ به‌ داعشدا(4). به‌ڵام دوای ئه‌وه‌ی له‌ كانوونی دووه‌می 2020 ئه‌مەریكا له‌ ڕێگه‌ی هێرشی ئاسمانییه‌وه‌ قاسم سلێمانی و مه‌هدی موهه‌ندیسی جێگری سه‌رۆكی ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبی كوشت، په‌رله‌مانی عێراق پرۆژه‌ یاسای ده‌ركردنی هێزه‌ بیانییەكانی له‌ عێراق په‌سه‌ند كرد و سكاڵایه‌كی فه‌رمییان دژی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مەریكا دایه‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان(5) كه‌ ته‌نها كورده‌كان بایكۆتی ده‌نگدانیان كرد.
دوای كوشتنی سلێمانی و فه‌رمانده‌ سه‌ربازییه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی له‌ماوه‌ی ئه‌م دوو ساڵه‌دا به‌رده‌وم گرووپ و میلیشیا شیعه‌كانی نزیك له‌ عێراق هێرشی سه‌ربازی ده‌كه‌نه‌ سه‌ر بنكه‌ سه‌ربازییه‌كانی ئه‌مەریكا و باڵیۆزخانه‌ و كۆنسۆڵخانه‌كانی ئه‌و وڵاته‌ له‌ به‌غدا و هه‌ولێر، ئه‌مه‌ش وه‌ڵامدانه‌وه‌ی به‌رده‌وامی ئه‌مەریكای به‌دوادا هاتووه‌. بۆ نموونه‌ له‌ وه‌ڵامی هێرشه‌كانی میلیشیا شیعه‌كانی نزیك له‌ ئێران بۆسه‌ر بنكه‌ و باره‌گاكانی هێزی هاوپه‌یمانان و ئه‌مەریكییه‌كان له‌ عێراق و هه‌رێمی كوردستان له‌ كۆتایی مانگی حوزه‌یران سوپای ئه‌مەریكا هێرشی ئاسمانی كرده‌ سه‌ر ئه‌و میلیشیا چه‌كداریانه‌ له‌سه‌ر سنوری عێراق – سوریا و له‌ئه‌نجامدا حه‌وت چه‌كداری كوشت(6), ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ هه‌میشه‌ ئه‌م دوولایه‌نه‌ له‌ كردار و په‌رچه‌كداری سه‌ربازیدا بن به‌رامبه‌ر به‌یه‌ك. بۆیه‌ سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق بۆ ڕاگرتنی هاوسه‌نگی نێوان په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ گرووپه‌ شیعه‌كان و ئێران له‌لایه‌ك و ئه‌مەریكییه‌كان له‌لایه‌كی تره‌وه‌ ناچاربوو سه‌رزه‌نشی ئه‌و هێرشه‌ بكات و به‌ پێشێلكردنی سه‌روه‌ی عێراق بیناسێنێت(7).
 ململانێكانی ئه‌مەریكا و ئێران له‌ ڕێگه‌ی هێزه‌ پرۆكسییه‌كانییەوه‌ گه‌یشتووەته‌ ئاستێك كه‌ حكومه‌تی عێراق ناچاره‌ چاره‌سه‌رێك بۆ دۆخی ئه‌منی وڵاته‌كه‌ی بدۆزێته‌وه‌. بۆیه‌ له‌ 7ی نیسانی ئه‌م ساڵ ئیداره‌ی جۆ بایدن یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌ی خۆی له‌گه‌ڵ عێراق به‌ناوی دایه‌لۆگی ستراتیجی ئه‌نجامدا. ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا له‌ حوزه‌یرانی 2020 ئیداره‌ی دۆناڵد تره‌مپ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئۆنلاینیان له‌گه‌ڵ عێراقییه‌كان ئه‌نجامدا تایبه‌ت به‌ چاره‌نووسی هێزه‌كانی هاوپه‌یمانان له‌ عێراق و مانه‌وه‌یان وه‌ك هێزی ڕاوێژكار و ڕاهێنه‌ری هێزه‌ عێراقییه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی هاوكاریان بن له‌ له‌ناوبردنی پاشماوه‌كانی داعش(9).
دایه‌لۆگی ستراتیجی نێوان هه‌ردوو وڵات پشت به‌سته‌ به‌ ڕێككه‌وتنی چوارچێوه‌ی ستراتیجی نێوان هه‌ردوو وڵات كه‌ له‌ ساڵی 2008 واژۆكرا. هه‌روه‌ك په‌یوه‌ندییه‌كانی هه‌ردوو وڵات له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و ڕێككه‌وتنه‌دا دیاریكراوه‌ كه‌ خۆی له‌ بوونی هێزی سه‌ربازی ئه‌مەریكا له‌ عێراق و هه‌ماهه‌نگی سه‌ربازی بۆ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی هه‌ڕه‌شه‌كان له‌ سه‌روه‌ری و ئاسایش و یه‌كێتی خاكی عێراق ده‌بینێته‌وه‌. بۆیه‌ دیالۆگی ستراتیجی دووباره‌ قسه‌كردن بوو له‌سه‌ر پرسه‌ ئه‌منییەكان و ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی تیرۆر و بابه‌ته‌كانی ئابووری و وزه‌ و په‌روه‌رده‌ و ئاڵوگۆڕی كو‌لتووری(9). پشت به‌ست به‌و ڕێككه‌وتنه‌ی پێشووی هه‌ردوو وڵات كه‌ ڕێگه‌ به‌ بوونی سه‌ربازی سنورداری ئه‌مەریكا ده‌دات له‌ عێراق، به‌شێك له‌ چاودێران كشانه‌وه‌ی هێزه‌ سه‌ربازییه‌كانی ئه‌مەریكا به‌ شانۆیه‌كی شاراوه‌ی ئه‌مەریكا و عێراقییه‌كان ده‌بینن بۆ كپكردنه‌وه‌ی هێرشه‌كانی گرووپه‌ چه‌كداره‌كان.
بۆیه‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كانی ئه‌مەریكا به‌مانای ده‌ستبه‌رداربوونی یه‌كجاری ئه‌مەریكا نییە له‌ عێراق و ناوچه‌كه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی ڕه‌نگه‌ هێشتا ئه‌مەریكا بیه‌وێت هه‌ژموونی له‌ عێراق و ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست درێژه‌ پێبدات بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی له‌ ناوچه‌كه‌ ئه‌ویش له‌ ڕێگه‌ی مانه‌وه‌ی به‌شێكی هێزه‌ سه‌ربازییه‌كانی له‌ عێراق. بۆ نموونه‌ ئه‌مەریكا ده‌وێت چه‌ك فرۆشتنی به‌و وڵاتانی ناوچه‌كه‌ به‌رده‌وام بێت و نه‌وتی عێراق له‌ژێر هه‌ژموونی سیاسی و بازرگانی خۆیدا بێت(10). هه‌رچه‌نده‌ له‌ئێستادا ئه‌مەریكا نزیكه‌ی 2500 سه‌ربازی له‌ عێراق هه‌یه‌ كه‌ ئه‌ركیان به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی تیرۆر و ڕاهێنانه‌ به‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی عێراق، ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ 2020دا دۆناڵد تره‌مپ ژماره‌ی هێزه‌كانی وڵاته‌كه‌ی له‌ 3000 كه‌مكرده‌وه‌ بۆ ئه‌و ژماره‌یه‌(11), به‌ڵام له‌ ناوه‌ڕاستی ته‌موزی 2021 سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق مسته‌فا كازمی له‌ چاوپێكه‌وتنێكدا داوای كشانه‌وه‌ی ته‌واوی هێزه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كانی ئه‌مەریكای كرد له‌ عێراق، چونكه‌ پێیوایه‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی عێراق سه‌لماندویانه‌ كه‌ ده‌توانن ڕووبه‌ڕووی هێرشه‌ تیرۆریستییه‌كانی داعش ببنه‌وه‌(12). بۆیه‌ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی 26ی ته‌موزی نێوان سه‌رۆكی ئه‌مەریكا و سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق ڕێككه‌وتن له‌سه‌ر كشانه‌وه‌ی هێزه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كانی ئه‌و وڵاته‌ تا كۆتایی 2021(13). هه‌روه‌ها وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراق كه‌ له‌ پشكی پارتی دیموكراتی كوردستانه‌ له‌ واشنتۆن ڕایگه‌یاند، كه‌ عێراق پێویستی به‌ هێزی شه‌ڕكه‌ری ئه‌مەریكی نه‌ماوه‌(14). ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا به‌پێی لێدوانی وته‌بێژی پنتاگۆن جۆن كیربی "هیچ ڕێككه‌وتنێك نییە له‌سه‌ر دیاریكردنی ڕۆژێكی دیاریكراو، یان ژماره‌ی ئه‌و سه‌ربازانه‌ی كه‌ پێویسته‌ بكشێنه‌وه‌"(15).
چڕكردنه‌وه‌ی گفتوگۆی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌سه‌ره‌تادا له‌ ناوه‌ڕاستی مانگی تەموز له‌نێوان سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق و نێرده‌ی كۆشكی سپی بۆ كاروباری ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست "برێت مه‌كگۆرك" خرایه‌ڕوو، كاتێك له‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا ڕێككه‌وتن هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو هێزه‌كانیان له‌ عێراق بكشێته‌وه‌. پاشان له‌ كۆبوونه‌وه‌ی كازمی له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی ئه‌مەریكا له‌ واشنتۆن به‌ ئاشكرا ئه‌و ڕێككه‌وتنه‌ كرا.

ڕاستی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق
هه‌رچه‌نده‌ به‌رپرسانی فه‌رمی عێراق و ئه‌مەریكا به‌ جدی باس له‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌ سه‌ربازییه‌كانی ئه‌مەریكا ده‌كه‌ن له‌ عێراق، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا به‌دگومانییەكی زۆر له‌پشت پرۆسه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌. چونكه‌ نه‌ عێراق و سوپاكه‌ی له‌ ئاستێكدایه‌ بتوانێت به‌بێ ئه‌مەریكییه‌كان درێژه‌ به‌ جه‌نگی دژ به‌ تیرۆر بدات، نه‌ ئه‌مەریكییه‌كانیش ئاماده‌ن جارێكی تر ڕێگه‌ به‌ فراوانبوون و گه‌شانه‌وه‌ی هه‌ژموونی سه‌ربازی و سیاسی ئێران بده‌نه‌وه‌ له‌ عێراق دوای كوشتنی قاسم سلێمانی.
بۆیه‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا و ئاشكراكردنی ڕێككه‌وتنێكی له‌و جۆره‌ ڕه‌نگه‌ ته‌نها سیناریۆیه‌ك بێت بۆ كپكردنه‌وه‌ی هه‌ڕه‌شه‌ی گرووپه‌ شیعه‌كانی نزیك له‌ ئێران. به‌ بۆچوونی كه‌نێس پۆڵاك "ڕه‌نگه‌ عێراقییه‌كان ئه‌ویان بوێت كه‌ ئه‌مەریكا بڵێت چی تر هێزه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كانمان له‌ عێراقدا نه‌ماون. له‌ ڕاستیشدا ڕه‌نگه‌ ته‌نها 10 سه‌رباز له‌ فرۆكه‌یه‌كدا بگه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ ئه‌مەریكا و باقی هێزه‌كانی تر له‌وێ بمێننه‌وه‌."(16) زیاتر له‌وه‌ش له‌ڕووی پراكتیكییه‌وه‌ به‌كارهێنانی پێناسه‌ی "هێزه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كان" ڕه‌نگه‌ بۆ ئه‌وه‌ دانرابێت كه‌ دڵنیابنه‌وه‌ له‌وه‌ی كه‌ ته‌نها چه‌ند سه‌ربازێكی كه‌می هێزه‌كانی ئه‌مەریكا عێراق به‌جێده‌هێڵن، له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌و سه‌ربازانه‌ی ئه‌مەریكا به‌ ئه‌ركی ڕاوێژكاری و یارمه‌تیده‌ر نه‌ك شه‌ڕكه‌ر له‌ عێراق كارده‌كه‌ن. هه‌روه‌ك جۆ بایدن سه‌رۆكی ئه‌مەریكا له‌ كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ كازمی جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه‌كرده‌وه‌ كه‌ "ڕۆڵی ئێمه‌ له‌ عێراق به‌رده‌وام ده‌بێت وه‌ك ڕاهێنه‌ر و یاریده‌ده‌ر بۆ یارمه‌تیدانی عێراقییه‌كان له‌ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی داعش، به‌ڵام له‌ كۆتاییی ئه‌م ساڵدا له‌ به‌ره‌كانی شه‌ڕدا بوونمان نابێت"(17).
له‌لایه‌كی تره‌وه‌ مایكڵ نایتس سكۆله‌ر له‌ ناوه‌ندی واشنتۆن بۆ سیاسه‌تی ڕۆژهه‌ڵاتی نزیك ده‌ڵێت "هیچ هێزێكی شه‌ڕكه‌ری حه‌قیقی ئه‌مەریكا له‌ عێراق بوونی نییە، هاوشێوه‌ی ئه‌و هێزانه‌ی له‌ ڕابردووه‌ ده‌مانناردن، به‌ڵكو شته‌كه‌ ته‌نها وا گریمانه‌ كردنێكه‌ كه‌ هێزی شه‌ڕكه‌رمان له‌وێ هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وان بڕوابكه‌ن"(18). ئه‌مه‌ش ده‌ریده‌خات كه‌ ئه‌مەریكییه‌كان ناچنه‌ ژێر باری داخوازی به‌شێكی كه‌می شیعه‌كان بۆ كشانه‌وه‌ی سوپاكه‌ی، ئه‌مه‌ش بۆ چه‌ند هۆكارێك ده‌گه‌ڕێته‌وه‌:
1-له‌ ئێستادا دووباره‌ پاشماوه‌كانی ڕێكخراوی تیرۆریستی داعش له‌ خۆرێكخستنه‌وه‌دان و جموجۆڵی چه‌كداری ئاشكرایان هه‌یه‌، چۆڵكردنی عێراق ده‌رفه‌ت ده‌دات بۆ به‌هێزبوونه‌وه‌ی گرووپه‌ تیرۆریستییه‌كان و دواجار دروستبوونه‌وه‌ی جه‌نگی تائیفی له‌ عێراق.
2-ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا و هاوپه‌یمانانه‌ به‌گشتی گرووپه‌ شیعه‌كانی نزیك له‌ ئێرانن به‌تایبه‌ت فه‌تح و عه‌سائیب ئه‌هلی حه‌ق و سه‌درییه‌كان، به‌ڵام هێشتا به‌شێكی زۆر له‌ پێكهاته‌كانی تر هاوشێوه‌ی سوننه‌كان و ته‌نانه‌ت به‌شێك له‌ شیعه‌كان دژی كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكییه‌كانن و ڕه‌نگه‌ نه‌توانن به‌ ئاشكرا پێویستی مانه‌وه‌ی ئه‌مەریكیه‌كان به‌یان بكه‌ن. هه‌روه‌ها هه‌رێمی كوردستان مانه‌وه‌ی ئه‌مەریكا به‌ زه‌رووره‌تێكی گه‌وره‌ی دابینكردنی سه‌قامگیری و ئارامی له‌ عێراق و ناوچه‌كه‌ ده‌بینێت. بۆیه‌ ئه‌مەریكا باش ئاگاداره‌ ئه‌وانه‌ی داوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانیان ده‌كه‌ن خزمه‌ت به‌ ئه‌جێندای سیاسی و سه‌بازی ئێران ده‌كه‌ن.
3-ئه‌مەریكا له‌چه‌ند ساڵی ڕابردوو له‌ ڕێی گه‌مارۆیی ئابووری و سیاسییه‌وه‌ ئێرانی لاواز كردووه‌، له‌ناوخۆی عێراقیش له‌ ڕێی به‌ ئامانجگرتنی گرووپ و میلیشیا چه‌كدارییه‌كانی نزیك له‌و وڵاته‌ گورزی باشی لێوه‌شاندوون. بۆیه‌ چۆڵكردنی عێراق بۆ ئه‌مەریكییه‌كان جارێكی تر ده‌رفه‌تدانه‌ به‌ به‌هێزبوونه‌وه‌ی سیاسی و سه‌ربازی ئێران له‌ ناوچه‌كه‌.
4-هۆكارێكی تر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ عێراق هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌ختی له‌ پێشه‌ و ئه‌مەریكا ده‌یه‌وێت به‌ هه‌رجۆرێك بێت هه‌ڵبژاردن له‌كاتی خۆیدا بكرێت و تیایدا كۆمه‌ڵێك حزب و سه‌ركرده‌ی سیاسی له‌ ده‌سه‌ڵاتدا بن كه‌ نزیك بن له‌ ئه‌مەریكاوه‌. به‌تایبه‌ت مانه‌وه‌ی ته‌شكیله‌ی حكومه‌ت وه‌ك ئێستا و دووباره‌ پێكهێنانه‌وه‌ی كابینه‌ی وزاری له‌لایه‌ن مسته‌فا كازمییه‌وه‌ ڕه‌نگه‌ ده‌ستكه‌وتێكی گرنگ بێت بۆ واشنتۆن. چونكه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌مەریكا به‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌ شه‌ڕه‌كه‌ره‌كانیشی ڕازی بێت ئه‌وان ژماره‌یه‌كی تر هێزی له‌ بنكه‌ سه‌ر بازییه‌كانی عێراق و هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌ بۆ به‌رده‌وام بوون له‌ مه‌شق و ڕاهێنان به‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی عێراق و هێزی پێشمه‌رگه‌. بۆ پاراستنی ئاسایش و مانه‌وه‌ی ئه‌و هێزانه‌ گرنگه‌ واشنتۆن دڵنیابێته‌وه‌ له‌ ئاینده‌ی حكومه‌تی عێراق و ئه‌ولایه‌نه‌ی دروستی ده‌كات.

هۆكاره‌كانی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا
كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق دوای چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك له‌كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌و وڵاته‌ دێت له‌ ئه‌فغانستان كه‌ دوای 20 ساڵ له‌ شه‌ڕ دواجار ئه‌و وڵاته‌ی ڕاده‌ستی حكومه‌تی ئه‌فغانستان كرد. بۆیه‌ ڕه‌نگه‌ هۆكاره‌كانی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا به‌شێك بێت له‌ پرۆژه‌ و سیاسه‌تێكی فراوانتری ئه‌مەریكا كه‌ ئیداره‌ی دیموكراته‌كان بۆ ئاینده‌ی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مەریكا هه‌یان بێت. به‌ڵام به‌گشتی هۆكاره‌كان بریتین له‌:
1-توندبوونی ململانێكانی ئێران و ئه‌مەریكا له‌ ڕێگه‌ی هێزه‌ پرۆكسییه‌كانییەوه‌: هێرش بۆسه‌ر بنكه‌كانی ئه‌مەریكا و سه‌فاره‌ت و كۆنسۆڵخانه‌كانی ئه‌مەریكا بووه‌ به‌ كارێكی ڕۆتینی ڕۆژانه‌ی میلیشیا چه‌كداره‌كانی نزیك له‌ ئێران. زیاتر له‌وه‌ش ئه‌و میلیشیا چه‌كدارانه‌ فشاری به‌رده‌وام له‌سه‌ر حكومه‌تی عێراق دروست ده‌كه‌ن بۆ ده‌ركردنی سوپای ئه‌مەریكا. ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ ئه‌مەریكا بۆ پاراستنی ئاسایشی عێراق و كه‌مكردنه‌وه‌ی پێكدادانه‌ چه‌كدارییه‌كان بچێته‌ گفتوگۆی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانییەوه‌.
2-هاوپه‌یمانه‌ ناوخۆییه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق بێده‌نگن له‌ به‌رامبه‌ر فشاره‌كانی سه‌ر حكومه‌ت بۆ ناچاركردنی ئه‌مەریكا به‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی: هه‌روه‌ك ئاماژه‌مان پێدا هه‌موو لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان له‌گه‌ڵ كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكییه‌كان نین، به‌تایبه‌ت كورد و سوننه‌كان، به‌ڵام هێشتا لایه‌نه‌ شیعه‌كان فشارێكی وایانخستووەته‌ سه‌ر لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان، کە وایكردووه‌ جگه‌ له‌ كورد هیچ لایه‌نێكی سیاسی تر نه‌وێریت بڵێت پێویستمان به‌ مانه‌وه‌ی ئه‌مەریكییه‌كانه‌. بۆیه‌ ڕه‌نگه‌ ئه‌مەریكییه‌كان بۆ ڕازیكردنی هه‌موو لایه‌ك به‌شێك له‌ سه‌ربازه‌كانی بكشێنێته‌وه،‌ به‌ڵام هێشتا ئه‌وانه‌ی ئه‌ركی ڕاهێنان و مه‌شقیان به‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی عێراق و ئه‌ركی ڕاوێژكارییان هه‌یه،‌ به‌رده‌وام ده‌بن. له‌به‌رامبه‌ردا له‌لایه‌كی تره‌وه‌ حكومه‌تی كازمی له‌ژێر فشاری گه‌وره‌ی میلیشیاكانی حه‌شدی شه‌عبی و سه‌درییه‌كاندایه‌ بۆ كشانه‌وه‌ی سه‌ربازه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق. كه‌ له‌ماوه‌ی ئه‌م ساڵدا له‌ چه‌ندین هێرشی جۆراوجۆر بۆسه‌ر بنكه‌ و باره‌گای هێزه‌كانی ئه‌مەریكا و باڵیۆزخانه‌ و كۆنسۆڵخانه‌كانی ئه‌و وڵاته‌ به‌رجه‌سته‌بووه‌، ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ به‌رده‌وام ئه‌مەریكا وه‌ڵامی سه‌ربازی ئه‌و میلیشیا و گرووپه‌ چه‌كدارییانه‌ بداته‌وه‌(19). ئه‌مه‌ش حكومه‌تی كازمی ناچاركردووه‌ چاره‌سه‌رێك بۆ ململانێكانی هه‌ردوو لا بدۆزێته‌وه‌ له‌ ڕێگه‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی ژماره‌ی سه‌ربازه‌كانی ئه‌مەریكا.
3-ئه‌مەریكا ده‌یه‌وێت فشار له‌ حكومه‌تی عێراق بكات كه‌ ده‌سه‌ڵات و هه‌ژموونی میلیشیا چه‌كداره‌كانی نزیك له‌ ئێران زیاتر سنوودار بكات، ئه‌گه‌ر نا ئه‌وا له‌ عێراق ده‌كشێته‌وه‌: بۆیه‌ به‌رده‌وام ئه‌مەریكییه‌كان داوا له‌ حكومه‌تی عێراق ده‌كه‌ن كه‌ سنور بۆ په‌لهاویشتنی میلیشیا و گرووپه‌ چه‌كداره‌كان دابنێت، به‌تایبه‌ت له‌ پرسی سه‌ركوتكردنی خۆپیشانده‌ران و پێشێلكردنی مافه‌كانی مرۆڤ. بۆ نموونه‌ جۆی هود، یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری ڕۆژهەڵاتی نزیک داوا له‌ حكومه‌تی عێراقی ده‌كات میلیشیا نزیكه‌كانی ئێران سه‌ركوت بكات و ڕووبه‌ڕووی یاسایان بكاته‌وه‌ به‌هۆی كوشتنی چالاكوان و ڕفاندنی ڕۆژنامه‌نووس و چالاكوانی مه‌ده‌نی. هه‌روه‌ك جه‌ختی له‌وه‌شكرده‌وه‌ ئه‌وان هه‌موو ده‌رفه‌تێك ده‌قۆزنه‌وه‌ بۆ قسه‌كردن له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق ده‌رباره‌ی پێویستییه‌كانیان، ئه‌ركه‌ ئه‌خلاقییه‌كانیان بۆ پاراستنی خۆپیشانده‌ران و چالاكوانانی كۆمه‌ڵی مه‌ده‌نی(20). به‌تایبه‌ت كوشتنی هيشام ئه‌لهاشمی پسپۆڕی ئه‌منی و چالاكوانی مه‌ده‌نی كه‌ ئه‌مەریكا پێیوایه‌ گرووپی عەسائیب ئه‌هل حه‌ق له‌ پشت ئه‌و كاره‌وه‌یه‌ و داوا له‌ حكومه‌تی عێراق ده‌كات ڕووبه‌ڕووی دادگایان بكاته‌وه‌(21).
4-یه‌كێكی تر له‌ هۆكاره‌كانی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا ناكۆكی نێوان به‌غدا و واشنتۆنه‌ له‌سه‌ر چۆنێتی ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی میلیشیا چه‌كداره‌كانی نزیك له‌ ئێران. به‌ وته‌ی جه‌یمس جێفری باڵیۆزی پێشووی ئه‌مەریكا له‌ عێراق و سه‌رۆكی پرۆگرامی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له‌ سه‌نته‌ری وێڵسن تائێستا ئه‌و ناكۆكییه‌ به‌رده‌وامه‌ و ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ كه‌ داخوازی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكای لێبكه‌وێته‌وه‌(22). ڕه‌نگه‌ یه‌كێك له‌و بژاردانه‌ی ئه‌مەریكا ده‌یه‌وێت حكومه‌تی عێراق بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی میلیشیا شیعه‌كان بیگرێته‌به‌ر به‌په‌رچدانه‌وه‌ی چه‌كداری سنوردار بێت، به‌ڵام دۆخی عێراق ئه‌مه‌ ناخوازێت به‌تایبه‌ت وڵات به‌ره‌و هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خت ده‌ڕوات. هه‌روه‌ها له‌ڕووی سیاسیی و یاساییه‌وه‌ حكومه‌ت ناتوانێت داوا له‌ په‌رله‌مان بكات به‌ یاسا و بڕیار جموجۆڵی ئه‌و میلیشیا چه‌كدارانه‌ سنوردار بكات، چونكه‌ له‌ئێستادا زۆرینه‌ی په‌رله‌مانی لای كۆمه‌ڵێك هێزن. كه‌ له‌بنه‌ڕه‌تدا دژی مانه‌وه‌ی سوپای ئه‌مەریكان.
5-هۆكارێكی تر په‌یوه‌سته‌ به‌ هه‌وڵه‌كانی ئه‌مەریكا بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی چین: ئاشكرایه‌ له‌ئێستادا ئه‌مەریكا ده‌یه‌وێت ململانێ و كێبڕكێی ته‌واوی له‌گه‌ڵ چین هه‌بێت له‌سه‌ر ئاستی جیهانی. بۆیه‌ كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكا له‌ ناوچه‌كه‌ ئه‌وه‌ ناگه‌یه‌ێنێت كه‌ واشنتۆن ده‌ستبه‌رداری ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌بێت، به‌ڵكو ده‌یه‌وێت هه‌ژموونی خۆی فراوان بكات له‌ ناوچه‌كه‌ به‌جۆرێكی تر.

ئاینده‌ی عێراق دوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا
كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا لێكه‌وته‌ی نه‌رێنی زۆری ده‌بێت بۆ عێراق و پێكهاته‌ نه‌ته‌وه‌یی و ئایینه‌كانی ناوچه‌كه‌. به‌گشتی كۆمه‌ڵێك لێكه‌وته‌ی نه‌رێنی هه‌یه‌ له‌وانه‌ش:
1-میلیشیا چه‌كداره‌ شیعه‌كانی نزیك له‌ ئێران كۆنترۆڵی ته‌واوی عێراق بكه‌ن: به‌واتایه‌كی تر دووباره‌بوونه‌وه‌ی سیناریۆی ئه‌فغانستان له‌ عێراق، كاتێك ئه‌مەریكا له‌ ئه‌فغانستان كشایه‌وه‌ بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان به‌شێكی گه‌وره‌ی خاكی ئه‌و وڵاته‌ی كۆنترۆڵ كرد و هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌منی گه‌وره‌ی له‌سه‌ر ئه‌و وڵاته‌ دروستكردووه‌. له‌ ئه‌گه‌ری كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكییه‌كان هه‌مان سیناریۆ بۆ عێراقیش چاوه‌ڕوانكراوه‌، چونكه‌ ئه‌و میلیشیا چه‌كدارییانه‌ پشتیوانی حكومی له‌ناوخۆی عێراق و هه‌رێمی له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه‌ هه‌یه‌.
2-سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی هه‌ڕه‌شه‌ ئه‌منییه‌كان: ئاشكرایه‌ سوپای عێراق زیاتر سوپایه‌كی مه‌زهه‌بی و تائیفییه‌ كه‌ ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ئه‌و ململانێ تائیفی و مه‌زهه‌بییه‌ بوو له‌ عێراقدا دوای ڕووخانی ڕژێمی به‌عس زیندووبووه‌وه‌. هه‌رچه‌نده‌ بڕیاربوو به‌ سه‌رپه‌رشتی ئه‌مەریكییه‌كان سوپایه‌كی نیشتمانی له‌سه‌ر بنه‌مای فره‌یی نه‌ته‌وه‌یی و تائیفی له‌ دوای 2003ه‌وه‌ بنیاد بنرێت، به‌ڵام به‌هۆی تێوه‌گلانی ده‌سته‌بژێری باڵای سیاسی عێراق له‌ ململانێ مه‌زهه‌بییه‌كان و ڕه‌نگدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر ته‌شكیله‌ی سه‌ربازی سوپا هه‌بوو بۆیه‌ سوپا له‌ سوپایه‌كی حه‌رفی نیشتمانییەوه‌ به‌ره‌و سوپایه‌كی تائیفی ڕۆیشت. بۆیه‌ دواجار ئه‌م سوپایه‌ بووه‌ پاشكۆی دید و بۆچوونه‌ سیاسی و ئینتیما تائیفی و مه‌زهه‌بییه‌كان(23). بۆیه‌ به‌شێك له‌ چاودێران شكستی سوپای عێراق له‌به‌رامبه‌ر هێرشه‌كانی داعش له‌ موسڵ و ناوچه‌كانی باكووری عێراق بۆ باڵاده‌ستی دیارده‌ی تائیفه‌گه‌رایی له‌ناو ئه‌و سوپایه‌ ده‌گێڕنه‌وه‌ به‌جۆرێك سه‌ركرده‌ و ته‌نانه‌ت سه‌ربازه‌ شیعه‌كان هیچ ئاماده‌ییه‌ك، یان ئیراده‌یه‌كیان نه‌بوو به‌رگری له‌ پێشڕه‌وییه‌كانی داعش بكه‌ن، ڕه‌نگه‌ ئه‌مه‌ش به‌شێكی بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی داعش وه‌ك ڕێكخراوێكی تیرۆریستی هێشتا له‌لایه‌ن پێكهاته‌ی سوننه‌ له‌ناوچه‌ سوننييه‌كان پشێوازی لێكرابوو. به‌ڵام دوای دروستکردنی حه‌شدی شه‌عبی و ناساندنی به‌ هێزێكی فه‌رمی له‌ چوارچێوه‌ی سیستمی سه‌ربازی و به‌رگری عێراقدا ئه‌م سیمایەی تائیفه‌گه‌ری له‌و سوپایه‌ زیاتر ئاشكرایه‌. هه‌روه‌ك سه‌رهه‌ڵدانی داعش و دروستكردنی حه‌شدی شه‌عبی كۆتایی به‌ پرۆژه‌ی بنیادنانی "سوپای دووه‌م" هێنا كه‌ پرۆژه‌یه‌ك بوو به‌ناوی پرۆژه‌ی دروستكردنی "هێزه‌كانی پاسه‌وانی نیشتمانی – قوات الحرس الوطنی" كه‌ بڕیار بوو له‌ پێكهاته‌ی سوننه‌ له‌ نێوان 120 بۆ 200 هه‌زار چه‌كدار بێت له‌ هۆز و عه‌شایره‌ سوننه‌كانی ناوه‌ڕاستی عێراق به‌ سه‌ركردایه‌تی ئه‌فسه‌رانی پێشووی سوپای عێراق دوای ڕه‌زامه‌ندی په‌رله‌مان(24). دواجار تائیفی بوونی سوپای عێراق و دامه‌زراوه‌ ئه‌منییه‌كان وایكردووه‌ هه‌میشه‌ ژینگه‌یه‌كی له‌بار بۆ دژایه‌تیكردنی ڕه‌وشی ئه‌منی عێراق له‌ ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ هه‌بێت، به‌تایبه‌ت له‌ناو ئۆپۆزسیۆنی سوننه‌. له‌ غیابی هێزی سه‌ربازی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق ئه‌و مه‌ترسییه‌ ئه‌منیانه‌ زۆر زیاتر ده‌بێت و ئه‌گه‌ری فراوانبوونی مه‌ودای توندوتیژی و تیرۆر و جه‌نگی تائیفی دووباره‌ زیندوو ده‌بێته‌وه‌.
3-مه‌ترسی پێكدادانی سه‌ربازی له‌نێوان هێزی پێشمه‌رگه‌ و گرووپه‌ میلیشیاكانی شیعه‌ له‌ ناوچه‌ جێناكۆكه‌كان به‌تایبه‌ت كه‌ركوك و ده‌شتی نه‌ینه‌وا: دوای شكستی ڕیفراندۆم له‌ شانزه‌ی ئۆكتۆبه‌ردا زۆربه‌ی ناوچه‌ جێناكۆكه‌كان كه‌وتنه‌ ده‌ست میلیشیاكانی حه‌شدی شه‌عبی و سوپای عێراق. ململانێكانی نێوان یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستانیش ڕێگربوو له‌ ئاساییكردنه‌وه‌ی دۆخی ناوچه‌ جێناكۆكه‌كان، به‌ تایبه‌ت كه‌ركوك، له‌ڕێگه‌ی دانانی پارێزگارێكی كورد یه‌كێتی بۆ ئه‌و شاره‌ به‌و پێیه‌ی به‌ پێی ده‌ره‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كان ئه‌و پۆسته‌ به‌ركه‌وته‌ی یه‌كێتی ده‌بێت. ئاشكرایه‌ پارتی نه‌هاته‌ ژێر باری ئه‌و ڕێككه‌وتنه‌ سیاسیانه‌ی بۆ ئاساییكردنه‌وه‌ی دۆخی ئه‌و ناوچانه‌ كرا، بۆیه‌ له‌ئێستادا میلیشیاكانی حه‌شدی شه‌عبی نه‌ك هه‌ر هه‌ڕه‌شه‌ن له‌سه‌ر ناوچه‌ جێناكۆكه‌كان، به‌ڵكو مه‌ترسین له‌سه‌ر ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان و ناو به‌ناو موشه‌كبارانی ناوچه‌كانی هه‌ولێر ده‌كه‌ن. بۆیه‌ له‌ غیابی ئه‌مەریكییه‌كان، به‌تایبه‌ت له‌ ناوچه‌ جێناكۆكان وه‌ك سه‌ربازگه‌ی K-1 له‌ كه‌ركوك و ناوچه‌كانی تر مه‌ترسی پێكدادانی سه‌ربازی كراوه‌تر ده‌بێت له‌نێوان هه‌ردوو، یاخود هه‌ڕه‌شه‌ ئه‌منییه‌كانی میلیشیا شیعه‌كان له‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستان زیاتر ده‌بێت.
4-به‌هێزبوونی هه‌ژموونی هه‌رێمی له‌ عێراق: ئاشكرایه‌ ئەمەریکا سەرکەوتوو نەبوو و نەیتوانی عێراقێکی دوور لە هەیمەنەی ئیقلیمی دروستبکات، بۆیه‌ به‌ كشانه‌وه‌ی له‌ عێراق ڕێگا خۆشده‌كات هێزه‌ هه‌رێمییه‌كان، به‌ تایبه‌ت ئێران و توركیا تا هه‌ژموونیان له‌ عێراق زیادبكه‌ن. ئێران ململانێكه‌ری سه‌ره‌كی ئه‌مەریكایه‌ له‌ عێراق و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش پرۆكسی سه‌ربازی و مه‌زهه‌بی زۆری هه‌یه‌. هه‌رچی توركیایه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان به‌ هه‌ماهه‌نگی لایه‌نێكی سیاسی له‌ پێشڕه‌وی به‌رده‌وامدایه‌ بۆ ناوخاكی هه‌رێمی كوردستان به‌ پاساوی شه‌ڕی پارتی كرێكارانی كوردستان. بوونی سه‌ربازی ئه‌مەریكا له‌ عێراق هاوكاری حكومه‌تی به‌غدا ده‌بێت بۆ پاراستنی سه‌روه‌ری خاكه‌كه‌ی، یان ڕێگرتن له‌ هه‌ژموونی فراوانتری وڵاتانی دراوسێ، به‌ڵام له‌ غیابی ئه‌و هێزه‌ دوور نییە دۆخێكی تایبه‌ت ڕوو له‌ عێراق و هه‌رێمی كوردستان بكات و به‌سه‌ر ناوچه‌ی هه‌ژموونی وڵاتانی دراوسێدا دابه‌ش بن. چونكه‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق جێگه‌ی خۆشحاڵی ئێرانییه‌كانه‌ به‌ پله‌ی یه‌ك، به‌ڵام به ‌پێچه‌وانه‌وه‌ كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكا له‌ ئه‌فغانستان جێگه‌ی مه‌ترسی بوو بۆ ئه‌و وڵاته‌، چونكه‌ هه‌میشه‌ تاران نیگه‌ران بووه‌ له‌ ناسه‌قامگیریی ڕۆژئاوای سنوره‌كانی له‌گه‌ڵ ئه‌فغانستان له‌لایه‌ك و ئێران به‌ده‌ربوو له‌ پرۆسه‌ی گفتوگۆكانی نێوان ئه‌مەریكا و تاڵیبان له‌ قه‌ته‌ر تایبه‌ت به‌ كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكییه‌كان(25).
5-مه‌ترسی په‌راوێزخستنی زیاتری پێكهاته‌ی سوننه‌ و پاكتاوكردنی تائیفی: ژینگه‌ی سیاسی و یاسای عێراق زۆر له‌ باره‌ بۆ پاكتاوكردنی تائیفی و مه‌زهه‌بی و قه‌ومی یه‌كتر(26). بۆ نموونه‌ زۆركات پێكهاته‌ شیعه‌ و فه‌رمانڕه‌واكانی ده‌رفه‌تی موماره‌سه‌كردنی سه‌كرده‌ و پێكهاته‌ی سوننه‌یان هه‌بووه‌ له‌ ڕێگه‌ی جێبه‌جێكردنی یاسای ڕیشه‌كێشكردنی به‌عس و مه‌حروم كردنیان له‌ پرۆسه‌ی سیاسی به‌ پاساوی ئه‌وه‌ی له‌ ڕابردوودا په‌یوه‌ندییان به‌ نیزامی به‌عسه‌وه‌ هه‌بووه‌. ڕه‌نگه‌ ڕێگرتن له‌ به‌عسیه‌ تۆمه‌تباره‌كان كه‌ به‌رپرسن له‌ تاوانی جه‌نگ دژی گه‌لانی عێراق ئه‌ركێكی ئه‌خلاقی و ده‌ستوری بێت له‌ پرۆسه‌ی سیاسی دووربخرێنه‌وه‌، به‌ڵام ڕێگرتن له‌ پێكهاته‌ی سوننه‌ و سه‌ركرده‌كانیان به‌ پاساوی ئه‌وه‌ی له‌ ڕابردوودا له‌سه‌ر نیزامی به‌عس حساب كراون خزمه‌ت به‌ پێكه‌وه‌ ژیانی ئاشتیانه‌ ناكات. بۆیه‌ له‌دوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا به‌هۆی باڵاده‌ستی سوپا و حه‌شدی شه‌عبی له‌ ناوچه‌ سوننییەكانی عێراق ئه‌و پێكهاته‌یه‌ ڕووبه‌ڕووی هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌منی ده‌بنه‌وه‌.

ئاینده‌ی هاوكارییه‌كانی ئه‌مەریكا بۆ عێراق
له‌ڕووی یاسایی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه‌ هه‌ر وڵاتێك ڕژێمی سیاسی وڵاتێكی تر بڕووخێنێت، یان داگیربكات ئه‌وا ئه‌ركی بنیادنانه‌وه‌ی ئه‌و وڵاته‌ و سیستمه‌ سیاسییه‌كه‌ی له‌ ئه‌ستۆی ئه‌و لایه‌نه‌ ده‌بێت كه‌ داگیركردووه‌. ئه‌مەریكا وه‌ك هێزێك كه‌ به‌رپرسه‌ له‌ گۆڕانی ڕژێمی سیاسی له‌ عێراق هاوكاریی ماددی و سه‌ربازی زۆری بۆ بنیادنه‌وه‌ی عێراق پێشكه‌شكردووه‌. ئه‌گه‌ر ته‌نها له‌سه‌روبه‌ندی جه‌نگی دژ به‌ ڕێكخراوی تیرۆریستی داعش بڕوانین ده‌بینین كه‌ بڕی ئه‌و هاوكارییه‌ دارایی و مرۆییانه‌ له‌سه‌ره‌تای شه‌ڕی داعشه‌وه‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ 2014 پێشكه‌ش به‌ عێراقی كردووه‌ ده‌گاته‌ سێ ملیار دۆلار، ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا له‌م ساڵدا زیاتر له‌ 200 ملیۆن دۆلار هاوكاری و پشتیوانی مرۆیی بۆ عێراق دابینكردووه‌(27). هه‌روه‌ها له‌ ئابی 2020دا ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مەریكا ڕایگه‌یاند كه‌ 204 ملیۆن دۆلاری تر وه‌ك هاوكاری بۆ گه‌لی عێراق و په‌نابه‌ره‌ عێراقییه‌كان له‌ كه‌مپ و خێوه‌تگه‌كاندا دابینده‌كات. ئه‌مه‌ سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌مەریكا 49.5 ملیۆن دۆلاری وه‌ك هاوكاری بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی په‌تای كۆرۆنا له‌ عێراق و زیاتر له‌ 22.7 ملیۆن دۆلاری بۆ هاوكاری ئاواره‌ سورییه‌كان له‌ عێراق ته‌رخانكرد(28).
سه‌ره‌ڕای باسكردنی گفتوگۆی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی له‌گه‌ڵ سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق هێشتا سه‌رۆكی ئه‌مەریكا بڕیاریدا به‌ ناردنی نیو ملیۆن ژه‌مه‌ ڤاكیسنی (Pfizer/BioNTech ) و دابینكردنی 5.2 ملیۆن دۆلار بۆ یارمه‌تیدانی كاروباره‌كانی ڕێكخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان بۆ سه‌رپه‌رشتی و چاودێری هه‌ڵبژاردنه‌ پێشوه‌خته‌که‌ی ئۆكتۆبه‌ری 2021 له‌ عێراق(29). چونكه‌ به‌پێی ڕێككه‌وتننامه‌ی چوارچێوه‌ی ستراتیژی نێوان هه‌ردوو وڵات له‌ دوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكاش له‌ 2011 هێشتا هه‌ردوو وڵات له‌سه‌ر په‌ره‌پێدانی په‌یوه‌ندییه‌ سیاسی و ئابووری و كو‌لتووری و په‌روه‌رده‌ییه‌كان به‌رده‌وام ده‌بن.
ته‌نانه‌ت له‌م كاته‌شدا كه‌ كار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كرێت هێزه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كان تا كۆتایی 2021 بكشێنه‌وه‌، هێشتا عێراق جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ده‌كاته‌وه‌ پێویستی به‌ بوونی سه‌ربازی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا ده‌بێت له‌ هاوكاریكردنی هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی وڵات له‌ جه‌نگی دژ به‌ ڕێكخراوی تیرۆریستی داعش. ئه‌مه‌ش له‌ زاری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراق بۆ واڵ ستریت جۆڕناڵ پشتڕاستكرایه‌وه‌ كاتێک ده‌ڵێت هه‌رچه‌نده‌ "چی تر پێویستمان به‌ هێزی شه‌ڕكه‌ر نییە له‌به‌رئه‌وه‌ی خۆمان هێزی شه‌ڕكه‌رمان هه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی پێویستمانه‌ هه‌ماهه‌نگی ئه‌مەریكییه‌كانه‌ له‌ بواری هه‌واڵگری و مه‌شق و ڕاهێنان و دابینكردنی پشتیوانی ئاسمانی."(30) ئه‌مه‌ش نیشانده‌ری ئه‌و ڕاستییه‌یە كه‌ حكومه‌تی كازمی ده‌یه‌وێت هاوسه‌نگی له‌نێوان باڵه‌ توندئاژۆكانی شیعه‌ كه‌ خۆی له‌ میلیشیاكانی حه‌شدی نزیك له‌ ئێران ده‌بینێته‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌مەریكییه‌كان دروستبكات(31), به‌ واتایه‌كی تر وڵاته‌كه‌ی بپارێزێت له‌ ململانێی نێوان ئێران و ئه‌مەریكییه‌كان، به‌ڵام هێشتا ناتوانێت ده‌ستبه‌رداری هاوكاری و هه‌ماهه‌نگییه‌كانی ئه‌مەریكییه‌كان بن. به‌تایبه‌تی له‌ ئێستادا كه‌ حكومه‌تی كازمی له‌ژێر فشارێكی زۆری میلیشیا شیعه‌كانه‌ بۆ ده‌ركردنی هێزه‌ بیانییه‌كان له‌ عێراق.
هاوكات وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ درێژه‌دان به‌ هه‌ماهه‌نگییه‌ سه‌ربازییه‌كانی نێوان هه‌ردوو وڵات، به‌رپرسێكی فه‌رمی ئه‌مەریكا ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌كات كه‌ وڵاته‌كه‌ی پلانی هه‌یه‌ له‌بری كه‌مكردنه‌وه‌ی بوونی سه‌ربازی له‌ عێراق، ده‌یه‌وێت دووباره‌ پێناسه‌ی ڕۆڵ و كاریگه‌ری هێزه‌كانی بكاته‌وه‌ له‌و وڵاته‌(32), بۆیه‌ ڕه‌نگه‌ كشانه‌وه‌كه‌ ته‌نها به‌شه‌كی بێت، له‌بری ئه‌وه‌ جموجۆڵه‌ سه‌ربازییه‌كانی سوپای ئه‌مەریكا له‌ عێراق سنوردار بكرێت. كه‌واتە هێشتا ئاینده‌ی هه‌ماهه‌نگی سه‌ربازی عێراق و ئه‌مەریكا به‌رده‌وامه‌ به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ تا ئه‌وكاته‌ی هه‌ڕه‌شه‌ی هاوبه‌ش هه‌بێت كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ تیرۆر و هه‌ژموونی ئێرانه‌وه‌ هه‌یه‌ له‌م وڵاته‌.

ڕه‌نگدانه‌وه‌كانی له‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستان
سه‌ره‌تا پێویسته‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ بكرێت ئه‌گه‌ر ئه‌مەریكا پلانی كشانه‌وه‌ی هه‌بێت، یان ناچار بكرێت به‌ كشانه‌وه‌ له‌ عێراق له‌ڕووی یاسایی نێودەوڵەتییە‌وه‌ پێویسته‌ ڕێز له‌ سه‌روه‌ری و یه‌كپارچه‌یی خاكی عێراق بگرێت و هێزه‌كانیشی له‌ هه‌رێمی كوردستان بكشێنێته‌وه‌، به‌ڵام له‌ واقیعدا تاڕاده‌یه‌ك ڕوونه‌ كه‌ ئه‌مەریكا ناتوانێت هه‌رێمی كوردستان به‌جێ بهێڵێت، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر به‌شێك له‌ بنكه‌ و باره‌گا سه‌ربازییه‌كانی له‌ناوچه‌كانی عێراق دابخات. ئه‌مه‌ش به‌گشتی بۆ چه‌ند هۆكارێك ده‌گه‌ڕێته‌وه‌:
- هه‌رێمی كوردستان و سیاسه‌تی حزبه‌كان له‌ كوردستان ته‌واو جیاوازه‌ له‌ سیاسه‌تی حزبه‌ عێراقییه‌كان به‌رامبه‌ر به‌ مانه‌وه‌ی ئه‌مەریكییه‌كان له‌ عێراق. ئه‌گه‌ر حزبه‌ عێراقییه‌كان له‌ به‌غدا داوای كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكییه‌كان بكه‌ن، ئه‌وان له‌ هه‌رێمی كوردستان حزبه‌كان داوای مانه‌وه‌ی ئه‌مەریكا ده‌كه‌ن. بۆیه‌ هه‌رێمی كوردستان ناوچه‌یه‌كی ئارامی سیاسی ده‌بێت بۆ ئه‌مەریكا و مانه‌وه‌ی به‌شێك له‌ هێزه‌كانی بۆ درێژه‌دان به‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق.
- له‌دوای 2003ه‌وه‌ زیاتر له‌ چوار هه‌زار سه‌ربازی ئه‌مەریكی له‌ عێراق كوژراون و ڕۆژانه‌ دروشمی دژایه‌تی ئه‌مەریكا و خۆرئاوا له‌لایه‌ن حزب و نوخبه‌ی سیاسیی عه‌ره‌بی له‌ناوچه‌كانی باشوور و ناوه‌ڕاستی عێراق ده‌وترێته‌وه‌، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ هەرێم بووه‌ته‌ په‌ناگه‌یه‌ك بۆ به‌شێك له‌ بنكه‌ سه‌ربازییه‌كانی ئه‌مەریكا و كۆنسۆڵخانه‌كه‌ی.
- له‌كاتێكدا باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مەریكا كه‌ گه‌وره‌ترین باڵیۆزخانه‌ی ئه‌و وڵاته‌یه‌ له‌ ناوچه‌كه‌ به‌هۆی ناسه‌قامگیری سیاسیی و هێرشی چه‌كداری بۆ سه‌ری له‌لایه‌ن میلیشیا شیعه‌كانی نزیك له‌ ئێران به‌ داخراوی ماوه‌ته‌وه‌، كۆنسۆڵخانه‌ی ئه‌و وڵاته‌ وه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌كی سیاسی و دیبلۆماسی گرنگی ئه‌و وڵاتە له‌ هه‌ولێر به‌رده‌وامه‌ له‌كاره‌كانی: بۆیه‌ ئه‌مەریكا پێویستی به‌وه‌یه‌ له‌ڕووی سیاسی و دبلۆماسییه‌وه‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ عێراق درێژه‌ پێبدات و هه‌رێمی كوردستانیش ئه‌و شوێنه‌یه‌ كه‌ ده‌توانێت لێوه‌ی سیاسه‌تی خۆی ئاراسته‌ بكات.
- هه‌رێمی كوردستان خاڵی نزیكی په‌یوه‌ندی ئه‌مەریكا و ئیداره‌ی خۆسه‌ری ڕۆژئاوای كوردستانه‌: كشانه‌وه‌ی ئه‌مەریكا له‌ عێراق و هه‌رێمی كوردستان كاریگه‌ری ڕاسته‌وخۆی له‌سه‌ر سیاسه‌تی ئه‌و وڵاته‌ش ده‌بێت له‌ سوریا و ڕۆژئاوای كوردستان، چونكه‌ له‌ئێستادا ئه‌مەریكا بوونی سه‌ربازی له‌ باكوور و ڕۆژهه‌ڵاتی سوریا به‌رده‌وامه‌ و یه‌كێك له‌ ئامانجه‌ سه‌ره‌كییه‌كانیشی پاراستنی كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كانی ناوچه‌كانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی هێزه‌كانی سوریای دیموكراته‌(33).
بۆیه‌ ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوان ده‌كرێت لێكه‌وته‌ی نه‌رێنی له‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق بۆ هه‌رێمی كوردستان دروست نابێت تا ئه‌وكاته‌ی هه‌رێمی كوردستان وه‌ك به‌شێكی گرنگی ستراتیجی و سیاسه‌تی ئه‌مەریكا له‌ عێراق بمێنێته‌وه‌. به‌ڵام چاوه‌ڕوان ده‌كرێت به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئه‌مەریكا فشار له‌ هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی عێراق بكات بۆ گه‌یشتن به‌ ڕێككه‌وتنی فره‌لایه‌ن و ته‌نانه‌ت ئاساییكردنه‌وه‌ی دۆخی ناوچه‌ جێناكۆكه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی له‌ ڕێگه‌یه‌وه‌ میلیشیا و گرووپه‌ چه‌كداره‌ شیعه‌كانی نزیك له‌ سنوری هه‌رێمی كوردستان دووربخرێنه‌وه‌ به‌تایبه‌ت له‌ كه‌ركوك، چونكه‌ هه‌ڕه‌شه‌ی جدییان له‌سه‌ر ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان دروستكردووه‌ و جارجار فرۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی هه‌ولێر كه‌ بنكه‌ی سه‌ربازی ئه‌مەریكییه‌كانی تێدایه‌ ده‌كه‌نه‌ ئامانج.

ده‌ره‌نجام
كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ عێراق به ‌تایبه‌ت هێزه‌ شه‌ڕكه‌ركانی له‌ئێستادا پرسی گه‌رم و گوڕی نێوان عێراق و ئه‌مەریكییه‌كانه‌ كه‌ پشت به‌سته‌ به‌ ڕێكه‌وتننامه‌ی چوارچێوه‌ی ستراتیجی نێوان هه‌ردوو وڵات له‌ ساڵی 2011، كه‌ بووه‌ هۆی كشانه‌وه‌ی زۆرینه‌ی ڕه‌های هێزه‌كانی ئه‌مەریكا دوای ڕووخانی ڕژێمی به‌عس. دواتر له‌ ساڵی 2014 به‌هۆی شه‌ڕی داعشه‌وه‌ ئه‌مەریكا ژماره‌ی هێزه‌كانی بۆ نزیكه‌ی 5000 سه‌ربازی زیادكرد، كه‌ زیاتر ئه‌ركی ڕاوێژكاری و ڕاهێنان و دابینكردنی هاوكاری ئاسمانی بۆ هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی عێراق ده‌بینی. دوای شكستی داعش و توندبوونی ململانێكانی نێوان ئه‌مەریكا و ئێران له‌ ڕێگه‌ی گرووپه‌ پرۆكسییه‌كانییەوه،‌ وایكردووه‌ حكومه‌تی عێراق ناچار بكات دووباره‌ له‌سه‌ر كشانه‌وه‌ی هێزه‌ ئه‌مەریكییه‌كان له‌گه‌ڵ واشنتۆن ڕێكبكه‌وێت. به‌ڵام هێشتا گومان ده‌كرێت كشانه‌وه‌ی ئێستای هێزه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كانی ئه‌مەریكا ته‌نها سیناریۆیه‌ك بێت، چونكه‌ به‌بۆچوونی به‌شێك له‌ چاودێران له‌ئێستادا هێزی شه‌ڕكه‌ری ئه‌مەریكا له‌ عێراق بوونی نییە. به ‌نیسبه‌ت لێكه‌وته‌ نه‌رێنییەكانی له‌سه‌ر عێراق زۆره‌، به‌ڵام به ‌نیسبه‌ت هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ گومان ده‌كرێت كاریگه‌ری ئه‌وتۆی نه‌بێت، به‌ڵكو ببێته‌هانده‌ری زیاتری ڕێككه‌وتنی زیاتری به‌غدا و هه‌رێمی كوردستان.


سەرچاوەكان
أوباما يعلن انسحاب القوات الأمريكية من العراق بحلول نهاية العام، بي بي سي، (21 أكتوبر/ تشرين الأول 2011)، على الموقع: https://www.bbc.com/arabic/middleeast/2011/10/111021_obama_iraq_withdrawal
محمد ماضي، الإنسحاب الأمريكي من العراق: هزيمة استراتيجية ونهاية لهيمنة قوة عظمى؟swissinfo.ch، (21 ديسمبر 2011 -)، غلى الموقع: https://www.swissinfo.ch/ara/%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D8%B1%D9%8A%D9%83%D9%8A-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82--%D9%87%D8%B2%D9%8A%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%8A%D8%AC%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87%D9%8A%D9%85%D9%86%D8%A9-%D9%82%D9%88%D8%A9-%D8%B9%D8%B8%D9%85%D9%89-/31802844
التحالف الدولي، على الموقع: https://theglobalcoalition.org/ar/
الوجود العسكري الأميركي في العراق.. حقائق وأرقام، الحرة، (06 يناير 2020)، على الموقع: https://www.alhurra.com/iraq/2020/01/06/%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%83%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A3%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%85
Li Weijian, US leaves Iraq in tatters to target China, but still keeps the region on radar, (Jul 27, 2021), Retrieved from; https://www.globaltimes.cn/page/202107/1229792.shtml
US carries out air raids on Iran-backed militias in Syria, Iraq, (28 Jun 2021), Retrieved from; https://www.aljazeera.com/news/2021/6/28/us-carries-out-air-raids-on-iran-backed-groups-in-syria-iraq
US raids slammed as ‘blatant violation’ of Iraq’s sovereignty, (28 Jun 2021), Retrieved from; https://www.aljazeera.com/news/2021/6/28/iraq-pm-slams-us-raids-as-flagrant-violation-of-sovereignty
Munqith Dagher, Barbara A. Leaf, Bilal Wahab, The New U.S.-Iraq Strategic Dialogue: Expert Views from Both Sides, The Washington Institute, (Jun 18, 2020), Retrieved from; https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/new-us-iraq-strategic-dialogue-expert-views-both-sides
Mina Aldroubi, US-Iraq strategic dialogue to take place on April 7, Mar 30, 2021, Retrieved from; https://www.thenationalnews.com/mena/iraq/us-iraq-strategic-dialogue-to-take-place-on-april-7-1.1193882
Li Weijian, ibid,.

Gabrielle Debinski and Willis Sparks, What We're Watching: Iraq's PM at the White House, France's vaccine passport, US bombs the Taliban, (July 26, 20210), Retrieved from; https://www.gzeromedia.com/what-we-re-watching-iraq-s-pm-at-the-white-house-france-s-vaccine-passport-us-bombs-the-taliban
QASSIM ABDUL-ZAHRA and SAMYA KULLAB, AP Interview: PM says Iraq doesn’t need US combat troops, (26-7-2021), Retrieved from; https://apnews.com/article/mustafa-al-kadhimi-ap-interview-d5a59e4a3e8e01cb4a775cee985cf343
Michael Collins and Maureen Groppe, US to end combat mission in Iraq by end of year, Biden announces in meeting with Iraqi prime minister,USA TODAY, Retrieved from; https://www.usatoday.com/story/news/politics/2021/07/26/biden-meet-iraqi-prime-minister-amid-troop-redeployment-talks/8075835002/?utm_source=dailybrief&utm_medium=email&utm_campaign=DailyBrief2021Jul26&utm_term=DailyNewsBrief
وەزیری دەرەوەی عێراق: پێویستیمان بە هێزی شەڕکەری ئەمەریکی نییە، ده‌نگی ئه‌مەریكا، (23-7-2021)، له‌ سایتی: https://www.dengiamerika.com/a/5976528.html
Bryant Harris, US and Iraq hint at American combat troop withdrawal, (Apr 8, 2021), Retrieved from; https://www.thenationalnews.com/world/us-and-iraq-hint-at-american-combat-troop-withdrawal-1.1199264
Bryant Harris, Inside Al Kadhimi-Biden agreement on future US troop levels in Iraq, (Jul 22, 2021), Retrieved from; https://www.thenationalnews.com/world/us-news/2021/07/22/inside-the-al-kadhimi-biden-agreement-on-future-us-troop-levels-in-iraq/
Lucia Binding, Joe Biden ends US military's combat mission in Iraq to focus on 'strengthening' partnership, (26 July 2021), Retrieved from; https://news.sky.com/story/biden-ends-us-militarys-combat-mission-in-iraq-to-focus-on-strengthening-partnership-12364882
Bryant Harris, Ibid,.
Khaled Yacoub Oweis, Who are the Iran-backed militias the US targeted with air strikes?, (May 5, 2021), Retrieved from; https://www.thenationalnews.com/mena/iraq/who-are-the-iran-backed-militias-the-us-targeted-with-air-strikes-1.1173579
Bryant Harris, US pushes Iraq to crack down on militias before Al Kadhimi visit, (Jul 15, 2021), Retrieved from; https://www.thenationalnews.com/world/us-news/2021/07/14/us-pushes-iraq-to-crack-down-on-militias-before-al-kadhimi-visit/
Layla Mashkoor, Iraq issues arrest warrants for killers of activist Hisham Al Hashimi, (Jul 8, 2021), Retrieved from; https://www.thenationalnews.com/mena/iraq/2021/07/08/iraq-issues-arrest-warrants-for-killers-of-activist-hisham-al-hashimi/
Joyce Karam and Bryant Harris, Biden looks for continuity in Iraq as US hosts strategic dialogue, (Apr 7, 2021), Retrieved from; https://www.thenationalnews.com/world/biden-looks-for-continuity-in-iraq-as-us-hosts-strategic-dialogue-1.1198475
خبير عسكري: الصراع الطائفي بعد 2003 انعكس على الجيش العراقي، ڕووداو، (09-04-2016)،على الموقع: https://www.rudaw.net/arabic/interview/08042016
رائد الحامد، القوة الطائفية الجديدة في العراق، مؤسسة كارنيغي للسلم الدولي، (13 تشرين الثاني/نوفمبر 2014)، على الموقع: https://carnegieendowment.org/sada/57221
For Iran, the US withdrawal from Afghanistan is a problem, The New Arab, (21 July, 2021), Retrieved from; https://english.alaraby.co.uk/analysis/iran-us-withdrawal-afghanistan-problem
مخاوف من "تسليم العراق لإيران" بعد الانسحاب الأميركي المحتمل، سكاي عربية، (l 24 يوليو 2021)، على الموقع: https://www.skynewsarabia.com/middle-east/1453187-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%88%D9%81-%D8%AA%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%84%D8%A7%D9%95%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%94%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%83%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%85%D9%84
Michael Collins and Maureen Groppe, Ibid,.
الولايات المتحدة تعلن عن مساعدات إنسانية للعراق، السفارة الامريكية و القنصليات في العراق، (19 آب/أغسطس 2020)، على الموقع: https://iq.usembassy.gov/ar/u-s-announces-humanitarian-assistance-for-iraq-ar/
Lucia Binding, ibid,.
Michael R. Gordon, Ibid,.
Isabel Coles, A New Leader Tries to Steer Iraq Through the U.S.-Iran Rivalry, May 29, 2020, Retrieved from; https://www.wsj.com/articles/a-new-leader-tries-to-steer-iraq-through-the-u-s-iran-rivalry-11590753600?mod=article_inline
Michael R. Gordon, U.S., Iraq to Agree That Combat Troops Should Leave by End of 2021, The Wall Street Journal, ( July 22, 2021), Retrieved from; https://www.wsj.com/articles/u-s-iraq-to-agree-that-u-s-combat-troops-should-leave-by-end-of-2021-11626975666
Jack Detsch, U.S. Troops Really Are in Syria to Protect the Oil—for the Kurds, Foreign Policy, (AUGUST 5, 2020), Retrieved from; https://foreignpolicy.com/2020/08/05/kurds-oil-syria-us-troops-trump/

terrorism & Security studies copyright 2017 © . All right reserved Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure